• Obniżka
Metodyka procesu resocjalizacji w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych

Metodyka procesu resocjalizacji w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych

ISBN: 978-83-8095-384-0
48,00 zł
42,00 zł Zniżka 6,00 zł
Czas dostawy publikacji papierowych kurierem InPost 24 godziny

[...] należy podkreślić, że książka jest poznawczo wartościowa, wyróżnia ją bowiem praktyczna użyteczność dla potrzeb kształcenia i doskonalenia kadr placówek resocjalizacyjnych.

Wersja książki
Ilość

W obecnej rzeczywistości dostrzega się wzrost zachowań dewiacyjnych wśród różnych grup wiekowych, co sprawia, że nie maleje zainteresowanie poszukiwaniem skutecznych sposobów ich eliminowania i zapobiegania. […]

W kręgu powyższych, społecznie i pedagogicznie ważnych oraz aktualnych kwestii pozostają zagadnienia resocjalizacji instytucjonalnej młodzieży niedostosowanej społecznie, które są podejmowane przez dra Michała Kranca w niniejszej publikacji. Autor analizuje je pod kątem metodycznym dotyczącym formalno-prawnej organizacji, założeń teoretycznych odnoszących się do poszczególnych obszarów zadaniowych oraz sposobów ich osiągania. […]

Na podstawie dokonanych analiz formułuje także postulat o potrzebie modernizowania i reformowania młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Wskazania do proponowanych zmian organizacyjno-metodycznych przedstawia w autorskim opracowaniu, tj. Ramowym rozkładzie dnia pracy resocjalizacyjnej w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz Podstawie programowej wychowania resocjalizacyjnego dla młodzieżowych ośrodków wychowawczych. […]

Ponadto należy podkreślić, że książka jest poznawczo wartościowa, wyróżnia ją bowiem praktyczna użyteczność dla potrzeb kształcenia i doskonalenia kadr placówek resocjalizacyjnych.

Z recenzji dr hab. Danuty Kowalczyk, prof. UO


W niniejszej publikacji zajęto się procesem resocjalizacji realizowanym w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych (MOW) typu wychowawczo-resocjalizacyjnego. Niedostosowanie społeczne wychowanków tych ośrodków prowadzi do konieczności stosowania oddziaływań resocjalizacyjnych zgodnie z przesłankami teoretycznymi procesu resocjalizacji. Eliminowanie zachowań antagonistyczno-destruktywnych powinno się odbywać poprzez oddziaływania psychokorekcyjne i psychoterapeutyczne. Takie działania mają za zadanie spowodowanie u jednostek nieprzystosowanych społecznie przemian w sferze motywacji i postaw z destruktywnych na konstruktywne, pożytecznych jednostkowo i społecznie. Wymaga to – oprócz realizacji działań opiekuńczo-wychowawczych – realizacji specjalistycznych zajęć reedukacyjnych w zakresie terapii, psychoedukacji, a także socjoterapii.

[...] Podjęcie przez Autora tej problematyki badawczej wynika z wyraźnego braku w prowadzonych badaniach naukowych ewaluacji pracy resocjalizacyjnej z młodzieżą niedostosowaną społecznie i umieszczaną w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych. Mowa o takiej ewaluacji, która umożliwiłaby formułowanie nowych, skutecznych form i metod pracy z młodzieżą niedostosowaną społecznie w systemie instytucjonalnym. Wprawdzie wiele się mówi o nowych metodach pracy z rodzinami patologicznymi oraz o programach oddziaływań profilaktycznych i resocjalizacyjnych wobec młodzieży niedostosowanej społecznie, lecz nie przeprowadzono badań ujmujących aktualne uwarunkowania środowiskowe i metodyczne w pracy z wychowankami młodzieżowych ośrodków wychowawczych.

Osobistym źródłem zainteresowań Autora poruszaną problematyką są włas­ne doświadczenia z pracy w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. W wyniku obserwacji jako wychowawcy oraz opinii wyrażanych przez innych nauczycieli, wychowawców nasuwa się potrzeba usystematyzowania metodyki pracy resocjalizacyjnej z nieletnimi niedostosowanymi społecznie.

Niewykluczone, że zaprezentowana analiza metod procesu resocjalizacji oraz próba ich usystematyzowania unaoczni każdemu pedagogowi resocjalizacji, z jak szerokim spektrum metodycznym mamy do czynienia we współczesnej praktyce resocjalizacyjnej. Wiedza ta może posłużyć w trafnym doborze metod pracy z młodzieżą niedostosowaną społecznie nie tylko w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, lecz także w innych placówkach zajmujących się resocjalizacją nieletnich.

W toku zrealizowanych badań naukowych Autor przeanalizował realizację powyższych komponentów procesu resocjalizacji w praktyce młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Przeprowadzone badania miały na celu dostarczenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaka jest struktura i dynamika przyczyn umieszczania objętych badaniami wychowanków w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych?

2. Jakie są przejawy indywidualizacji oddziaływań opiekuńczych wobec wychowanków objętych badaniami?

3. Jakie są przejawy indywidualizacji specjalnych oddziaływań wychowawczych wobec wychowanków objętych badaniami?

4. Jakie są przejawy indywidualizacji oddziaływań terapeutycznych wobec wychowanków objętych badaniami?

Aby uzyskać odpowiedzi na postawione pytania, posłużono się metodą sondażu diagnostycznego przy użyciu takich technik badawczych, jak: kwestionariusz ankiety własnej konstrukcji, kwestionariusz obserwacji warunków organizacyjnych, analiza dokumentów – akt osobowych wychowanków.

W toku realizacji niniejszych badań Autor dokonał analizy dokumentów badanych nieletnich wyżej wymienionych młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Badania obejmowały 207 wychowanków. Z tej populacji wyłączono z badań 55 wychowanków ze względu na brak interesujących nas danych w ich dokumentacji osobowej. Ponadto wyłączyłem z badań 37 kolejnych wychowanków, którzy z powodu ucieczek i niepowrotów z przepustek zostali skreśleni z listy wychowanków badanych ośrodków wychowawczych i wraz z dokumentacją osobową skierowani najprawdopodobniej do innych placówek. Nie był zatem w stanie przestudiować również ich akt osobowych. Ostatecznie przeanalizował dokumenty 115 wychowanków. Analiza dotyczyła struktury i dynamiki przyczyn umieszczania badanych nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych. Uwarunkowania te obejmują obszar zaburzeń funkcjonowania rodziny nieletnich, zachowań antyspołecznych (zaburzenia zachowania, używanie środków uzależniających i czyni karalne) nieletnich oraz zaburzeń procesu edukacji szkolnej. Powyższych informacji Autor szukał badając indywidualne karty wychowanka, indywidualne plany edukacyjno-terapeutyczne sporządzane przez psychologa w zakresie diagnozy psychologiczno-pedagogiczno-psychiatrycznej. Informacje te uzupełniane były analizą opinii sądowych, opinii poradni psychologiczno-pedagogicznych, treści orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz wywiadów środowiskowych, wywiadów kuratorskich zawartych w aktach osobowych badanych nieletnich.

100 Przedmioty

Opis

Książka elektroniczna - E-book
Epub, Mobi
Książka papierowa
oprawa miękka

Specyficzne kody

isbn
978-83-8095-384-0

Kranc Michał

Autor książki jest doktorem nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika. Prowadzi konwersatoria o tematyce resocjalizacyjnej na wydziale Psychologii i Nauk Humanistycznych w Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Krakowie. Ponadto Autor pracuje jako wychowawca ze stopniem nauczyciela dyplomowanego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym.

Oficyna Wydawnicza "Impuls"

Autor

Kranc Michał

ISBN druk

978-83-8095-384-0

ISBN serii

978-83-8095-580-6

Objętość

218 strony

Wydanie

I, 2018

Format

B5 (160x235)

Oprawamiękka, klejona

Wstęp  

Rozdział 1

Wybrane zagadnienia prawne i organizacyjne w pracy młodzieżowych ośrodków wychowawczych  

1.1. Młodzieżowy ośrodek wychowawczy w systemie środków oddziaływania resocjalizacyjnego wobec nieletnich

1.2. Diagnoza w procesie resocjalizacji w młodzieżowym ośrodku wychowawczym

1.3. Indywidualny plan edukacyjno-terapeutyczny w młodzieżowym ośrodku wychowawczym

1.4. Indywidualizacja procesu resocjalizacji wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych

1.5. Warunki organizacyjne procesu resocjalizacji w młodzieżowym ośrodku wychowawczym

1.6. Struktura i dynamika przyczyn umieszczania objętych badaniami nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych

Rozdział 2

Opieka w procesie resocjalizacji nieletnich

2.1. Założenia teoretyczne opieki w procesie resocjalizacji nieletnich

2.2. Potrzeby opiekuńcze nieletnich wynikające z problemów środowiskowych i zaburzeń zdrowia psychofizycznego

2.3. Warunki realizacji opieki w procesie resocjalizacji wychowanków w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych

2.4. Przejawy indywidualizacji oddziaływań opiekuńczych wobec objętych badaniami wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych

Rozdział 3

Wychowanie specjalne w procesie resocjalizacji nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych     

3.1. Założenia teleologiczne i metodyczne wychowania specjalnego w procesie resocjalizacji nieletnich 

3.2. Założenia i warunki realizacji oddziaływania metodą wpływu osobistego 

3.3. Założenia i warunki realizacji oddziaływania metodą przekonywania

3.4. Założenia i warunki realizacji oddziaływania metodą przykładu własnego

3.5. Założenia i warunki realizacji oddziaływania metodą doradzania wychowawczego

3.6. Założenia i warunki realizacji oddziaływania metodą organizowania doświadczeń 

3.7. Założenia i warunki realizacji oddziaływania dyscyplinującego

3.8. Przejawy indywidualizacji oddziaływań wychowawczychprzez objętych badaniami wychowawców

Rozdział 4

Terapia w procesie resocjalizacji nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym  

4.1. Wprowadzenie  

4.2. Koncepcja i warunki realizacji terapii behawioralnej i poznawczo-behawioralnej  

4.3. Koncepcja psychodynamiczna i warunki realizacji psychoterapii indywidualnej  

4.4. Koncepcja i warunki realizacji socjoterapii

4.5. Koncepcja i warunki realizacji Treningu Zastępowania Agresji

4.6. Koncepcja i warunki realizacji Metod Twórczej Resocjalizacji  

4.6.1. Metoda resocjalizacji przez sport  

4.6.2. Muzykoterapia     

4.6.3. Terapia przez sztukę

  4.7. Przejawy indywidualizacji oddziaływań terapeutycznych przez objętych badaniami wychowawców 

Rozdział 5

Zakończenie i wnioski praktyczne 

Bibliografia

Aneks     

Załącznik 1 Podstawa programowa wychowania resocjalizacyjnego dla młodzieżowych ośrodków wychowawczych  

Załącznik 2 Kwestionariusz analizy dokumentów osobowych wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego  

Załącznik 3 Kwestionariusz oceny warunków organizacyjnych realizacji procesu resocjalizacji w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych

Załącznik 4 Kwestionariusz ankiety dla wychowawców młodzieżowych ośrodków wychowawczych

Wstęp

 

Pedagogika resocjalizacyjna jest nauką interdyscyplinarną zajmującą się specyficzną odmianą rzeczywistości wychowawczej, na którą składają się fakty wychowawcze oraz rozumiany bardzo szeroko proces wychowania resocjalizacyjnego, obejmujący oddziaływania na osoby zagrożone wykolejeniem, niedostosowaniem społecznym, zwłaszcza osoby młode. 

Proces resocjalizacji młodzieży niedostosowanej społecznie stanowi ważne zagadnienie pedagogiki resocjalizacyjnej. Problematyka ta nabiera szczególnego znaczenia, wówczas gdy rozpatrywane są aspekty metodyczne. W ujęciu cytowanego autora, 

 

[...] praktyka resocjalizacyjna jawi się jako wielowymiarowa dziedzina wiedzy i umiejętności opiekuńczych, wychowawczych i terapeutycznych stosowanych wobec osób z grupy ryzyka społecznego, nieprzystosowanych społecznie i zagubionych.

 

Przedmiotem procesu resocjalizacyjnego młodzieży jest nie tylko wąsko rozumiane wychowanie korygujące niedostatki socjalizacyjne młodych osób, ale szersza działalność obejmująca trzy podstawowe funkcje:

 

opiekę resocjalizacyjną, która polega na zaspokojeniu potrzeb podopiecznego;

wychowanie specjalne, obejmujące głównie kształcenie mechanizmów kontroli wewnętrznej, czyli samokontroli, nawet w sytuacjach pokusy;

terapię, a więc leczenie zaburzeń, dysfunkcji, przywracanie stanów normalnych jedności biopsychicznej podopiecznego.

 

 Zespół powyższych zabiegów, zwanych ogólnie procesem resocjalizacyjnym, powinien się odbywać przez oduczanie zachowań antagonistyczno-destruktywnych, czyli niedostosowawczych, nieletnich i uruchamianie prawidłowych mechanizmów socjalizacyjnych w warunkach kontrolowanych przez wychowawców. Warunki takie muszą być tworzone między innymi w placówkach resocjalizacyjnych.

Z dostępnej literatury na ten temat wiemy, że młodzież niedostosowana społecznie prezentuje pewne charakterystyczne cechy. Najczęściej spotykane z nich to: niskie kompetencje szkolne, negatywny obraz własnej osoby i nieadekwatna samoocena, zaburzona komunikacja interpersonalna z węższym, jak i szerszym otoczeniem społecznym, słaba zdolność do radzenia sobie ze stresem i lękiem, zewnętrzne umiejscowienie poczucia kontroli, oczekiwanie natychmiastowej gratyfikacji, niska sprawność w podejmowaniu decyzji. Zaburzenia te w połączeniu z zaniedbaniem ze strony środowiska rodzinnego prowadzą bardzo często do utrwalonych zachowań dewiacyjnych, uzależnień i czynów karalnych. W strukturze osobowości tej młodzieży wyraźnie spostrzegamy przewagę struktur popędowo-emocjonalnych nad strukturami poznawczymi. Aby eliminować tak skomplikowane zaburzenia, należy na wstępie bardzo wnikliwie dokonać specjalistycznej i kompleksowej diagnozy oraz dobrać odpowiednie metody postępowania resocjalizacyjnego ze szczególnym uwzględnieniem funkcji terapeutycznej mającej wymiar specjalistyczny.

Placówki resocjalizacyjne zajmujące się pracą z młodzieżą niedostosowaną społecznie mają możliwość korzystania z dość szerokiego spektrum oddziaływań resocjalizacyjnych. Najogólniej rzecz biorąc, są to metody obejmujące działania wpływu bezpośredniego na wychowanka, wpływu pośredniego z pomocą grupy wychowawczej albo sytuacyjne, w których wykorzystuje się naturalne lub specjalnie organizowane sytuacje do utrwalania pożądanych zmian zachowania wychowanka. Procedury wychowania resocjalizacyjnego wymagają zastosowania określonych technik: psychotechnik, socjotechnik i kulturotechnik.

Placówki pracujące z młodzieżą niedostosowaną społecznie prowadzą własne mikrosystemy wychowawcze, które dostosowywane są do bieżących potrzeb kierowanych do nich nieletnich. Zgodnie z Ustawą z dnia 26 października 1982 roku o postępowaniu w sprawach nieletnich sądy rodzinne w celu zapobiegania i zwalczania demoralizacji oraz w postępowaniu w sprawach o czyny karalne wobec nieletnich mogą umieścić nieletniego w: placówkach opiekuńczo-wychowawczych czy placówkach wsparcia dziennego, ale także w zakładzie poprawczym czy młodzieżowym ośrodku wychowawczym.

W niniejszej publikacji będziemy się zajmować procesem resocjalizacji realizowanym w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych (MOW) typu wychowawczo-resocjalizacyjnego. Niedostosowanie społeczne wychowanków tych ośrodków prowadzi do konieczności stosowania oddziaływań resocjalizacyjnych zgodnie z przesłankami teoretycznymi procesu resocjalizacji. Eliminowanie zachowań antagonistyczno-destruktywnych powinno się odbywać poprzez oddziaływania psychokorekcyjne i psychoterapeutyczne. Takie działania mają za zadanie spowodowanie u jednostek nieprzystosowanych społecznie przemian w sferze motywacji i postaw z destruktywnych na konstruktywne, pożytecznych jednostkowo i społecznie. Wymaga to – oprócz realizacji działań opiekuńczo-wychowawczych – realizacji specjalistycznych zajęć reedukacyjnych w zakresie terapii, psychoedukacji, a także socjoterapii.

Na podstawie swoich badań M. Jędrzejko zauważa, że nieletni sprawcy czynów karalnych stają się coraz bardziej oporni na zabiegi wychowawcze. Odnotowuje się wzrost liczby nieletnich wymagających złożonych oddziaływań resocjalizacyjnych. W coraz młodszym wieku obserwujemy zachowania kompulsywne i autodestrukcyjne. Do „granic biologicznych” zeszły eksperymenty z substancjami psychoaktywnymi, wynosząc odpowiednio – dla eksperymentów z paleniem tytoniu 9–10 lat, dla pierwszych eksperymentów narkotykowych 11–12 lat. Liczba sprawców przestępstw narkotykowych rośnie. Resocjalizacja sprawców tego typu czynów wymaga nierzadko natychmiastowej terapii uzależnień, w tym w wielu przypadkach o typie politoksykomanicznym (uzależnienie od co najmniej dwóch substancji).

Stosowanie terapii i innych oddziaływań specjalistycznych w resocjalizacji dotyczy nie tylko nieletnich uzależnionych od różnorakich substancji psychoaktywnych. Konieczność jej stosowania jest przyczyną obecności wielorakich zaburzeń emocjonalnych i urazów psychicznych nieletnich kierowanych do młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Należą do nich między innymi zaburzenia nerwicowe związane ze stresem i pod postacią somatyczną: zaburzenia lękowe w postaci fobii, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zespół stresu pourazowego, uporczywe bóle psychogenne (bóle brzucha, bóle głowy), a także zaburzenia zachowania i emocji: zachowania opozycyjno-buntownicze, mieszane zaburzenia zachowania i emocji (zachowania dysforyczne i reakcje depresyjne), zaburzenia emocjonalne (lęk separacyjny, lęk społeczny), zaburzenia funkcjonowania społecznego (mutyzm wybiórczy), tiki, moczenie nocne, zanieczyszczanie się kałem, jąkanie. Z badań T. Kaniowskiej wynika, że liczba wychowanków wymagających leczenia psychiatrycznego z powodu uzależnień i/lub zaburzeń psychicznych, występowania choroby psychicznej wyniosła 530 nieletnich, co stanowi 13,34% wskazań w stosunku do ogólnej liczby wychowanków przebywających w wyżej wspomnianych ośrodkach. 

 
[...]

W obecnej rzeczywistości dostrzega się wzrost zachowań dewiacyjnych wśród różnych grup wiekowych, co sprawia, że nie maleje zainteresowanie poszukiwaniem skutecznych sposobów ich eliminowania i zapobiegania. […]

W kręgu powyższych, społecznie i pedagogicznie ważnych oraz aktualnych kwestii pozostają zagadnienia resocjalizacji instytucjonalnej młodzieży niedostosowanej społecznie, które są podejmowane przez dra Michała Kranca w niniejszej publikacji. Autor analizuje je pod kątem metodycznym dotyczącym formalno-prawnej organizacji, założeń teoretycznych odnoszących się do poszczególnych obszarów zadaniowych oraz sposobów ich osiągania. […]

Na podstawie dokonanych analiz formułuje także postulat o potrzebie modernizowania i reformowania młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Wskazania do proponowanych zmian organizacyjno-metodycznych przedstawia w autorskim opracowaniu, tj. Ramowym rozkładzie dnia pracy resocjalizacyjnej w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz Podstawie programowej wychowania resocjalizacyjnego dla młodzieżowych ośrodków wychowawczych. […]

Ponadto należy podkreślić, że książka jest poznawczo wartościowa, wyróżnia ją bowiem praktyczna użyteczność dla potrzeb kształcenia i doskonalenia kadr placówek resocjalizacyjnych.

Z recenzji dr hab. Danuty Kowalczyk, prof. UO

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło