Paradygmaty kształcenia studentów i wspierania rozwoju nauczycieli akademickich

Paradygmaty kształcenia studentów i wspierania rozwoju nauczycieli akademickich

ISBN: 978-83-7850-464-1
38,00 zł
Czas dostawy publikacji papierowych kurierem InPost 24 godziny

Podtytuł: Teoretyczne podstawy dydaktyki akademickiej

Książka jest pierwszym w Polsce opracowaniem teoretycznych podstaw akademickiego kształcenia oraz wspieranie rozwoju nauczycieli akademickich. Praca podejmuje nieobecne w polskiej pedagogice rozważania nad ulokowaniem dydaktyki szkoły wyższej na mapie paradygmatów wyodrębnianych w pedagogice.

Wersja książki
Ilość

Książka podejmuje nieobecne w polskiej literaturze rozważania nad ulokowaniem dydaktyki szkoły wyższej na mapie paradygmatów wyróżnianych w pedagogice. Potrzeba napisania pracy – podejmującej próbę ukazania specyfiki akademickiego kształcenia, dokonania charakterystyki samej dydaktyki akademickiej oraz w pewien sposób porządkującej jej struktury teoretyczne - wyrosła przede wszystkim z doświadczeń w prowadzeniu zajęć z doktorantami przygotowującymi się do wejścia w rolę dydaktyka i nauczycielami akademickimi a także z własnego namysłu autorki nad zróżnicowaniem teoretycznym tej dyscypliny.

Pierwszym celem podjętej pracy jest ukazanie specyfiki akademickiego kształcenia. Przybliżone zostają kolejno wątki związane z myślą o kształceniu uniwersyteckim wzorowanym na tradycji Humboldowskiego uniwersytetu liberalnego, a także nakreślone zostają pola dyskusji decydujące o celach i kształcie edukacji na poziomie wyższym. Podjęta została problematyka zakorzenionego a wywiedzionego z tradycji mitu uczenia się od mistrza w relacji „mistrz-uczeń”, która z jednej strony intuicyjnie określa sposób kształcenia studentów, z drugiej zaś pokutuje w myśleniu o przygotowywaniu młodej kadry do podjęcia zawodu nauczyciela akademickiego. Kolejny cel pracy, jakim jest ujęcie dyscyplinarne dydaktyki akademickiej wymagał podjęcia badań w określenia związków dydaktyki akademickiej z dydaktyką ogólną, z dydaktykami przedmiotowymi, z naukami pomocniczymi oraz społeczną „praktyką” kształcenia. Rezultatem badań jest pedagogiczne i jednocześnie multidyscyplinarne ujęcie omawianej dyscypliny.

Podjętej pracy postawiony został także cel rekonstrukcji możliwych paradygmatów dydaktyki akademickiej. Wyróżnione zostały cztery paradygmaty dydaktyki akademickiej: behawiorystyczny, humanistyczny, konstruktywistyczny oraz krytyczno-emancypacyjny. Każdy opisywany zarys paradygmatu dydaktyki akademickiej jest traktowany jako pewnego rodzaju konstrukcja teoretyczna łącząca wizję procesu kształcenia studentów oraz wspierania rozwoju nauczycieli akademickich z teoretycznymi podwalinami konstytuującymi rozwiązania praktyczne. Wartością pracy jest zwrócenie uwagi na dwa zasadnicze aspekty procesu kształcenia w uniwersytecie; jednym jest kształcenie studentów, zaś drugim - przygotowanie nauczycieli akademickich do wypełniania ich zadań dydaktycznych.

Książka jest pierwszym w Polsce opracowaniem teoretycznych podstaw akademickiego kształcenia oraz wspieranie rozwoju nauczycieli akademickich. Praca podejmuje nieobecne w polskiej pedagogice rozważania nad ulokowaniem dydaktyki szkoły wyższej na mapie paradygmatów wyodrębnianych w pedagogice.

100 Przedmioty

Opis

Książka elektroniczna - E-book
Epub, Mobi

Specyficzne kody

isbn
978-83-7850-464-1

Wprowadzenie     

Rozdział I Dydaktyka na mapie teoretycznych porządków pedagogicznych    

1. U źródeł paradygmatycznego podejścia do rozwoju nauk     

1.1. Kategoria paradygmatu i jej miejsce w teorii T.S. Kuhna     

1.2. Problemy z paradygmatami w naukach humanistycznych i społecznych    

1.3. Niewspółmierność paradygmatów i ryzyko fundamentalizmu     

2. Paradygmaty w pedagogice    

3. Wzorce, typy myślenia o edukacji    

3.1. Racjonalność adaptacyjna i emancypacyjna     

3.2. Dominujące ideologie edukacyjne     

4. Teoria kształcenia w perspektywie stanowisk teoretycznych     

4.1. Użyteczność kategorii paradygmatu w dydaktyce      

4.2. Systemy dydaktyczne i niedookreśloność tzw. dydaktyki współczesnej     

4.3. Paradygmaty dydaktyczne w propozycji D. Klus-Stańskiej     

4.4. Modele, wzory nauczania i uczenia się – propozycja B. Joyce’a, E. Calhoun, D. Hopkinsa oraz B.D. Gołębniak     

4.4.1. Modele, strategie kształcenia oparte na behawioralnych wzorach uczenia się     

4.4.2. Modele, strategie kształcenia oparte na wzorach procesualno-poznawczych   

4.4.3. Modele, strategie oparte na wzorach uczenia się społecznego     

4.4.4. Modele, strategie oparte na wzorach uczenia się całościowego, osobowościowego    

4.5. „Andragogiczne tropy” paradygmatów – trzy dydaktyki dorosłych     

4.6. Obiektywizm versus subiektywizm, czyli od behawioryzmu po konstruktywizm i perspektywę krytyczną – przegląd wybranych stanowisk         85 5. Dydaktyka w obliczu kryzysu         

5.1. Znieruchomienie polskiej dydaktyki        

5.2. Przestrzenie paradygmatycznych przesunięć   

Rozdział II Specyfika akademickiego kształcenia     

1. Idea uniwersytetu i akademickiego kształcenia       

2. Kształcenie uniwersyteckie w obszarze napięć komercjalizacji       

3. Cele akademickiego kształcenia     

3.1. Funkcja rekonstrukcyjna, adaptacyjna i emancypacyjna edukacji       

3.2. Cele w kontekście tradycji i idei uniwersyteckich       

3.3. Cele w kontekście oczekiwań gospodarki rynkowej     

3.4. Humanistyczny wymiar celów edukacji wyższej      

4. Relacja mistrz–uczeń – uniwersyteckie dziedzictwo       

4.1. Relacja mistrz–uczeń – perła z lamusa     

4.2. Mistrz–uczeń – kształcenie czy socjalizacja?     

4.3. Obraz mistrza     

4.4. Seminaria – ostatni bastion dla mistrza i ucznia     

4.5. Relacja mistrz–uczeń w procesie socjalizacji, przygotowywania do pracy naukowej przyszłych naukowców     

5. Student i nauczyciel – podmioty akademickiego kształcenia       

5.1. „Podmiotowość/przedmiotowość” w świetle koncepcji K. Obuchowskiego       

5.2. Student – między podmiotowością a przedmiotowością       

5.2.1. Specyfika wieku rozwojowego studenta (i jej edukacyjne konsekwencje)       

5.2.2. Student podmiot – student przedmiot – student w ukrytej rzeczywistości – propozycja M. Czerepaniak-Walczak 

5.3. Nauczyciel akademicki – specyfika roli zawodowej      

5.3.1. Zróżnicowanie roli zawodowej nauczyciela akademickiego     

5.3.2. Ambiwalencja roli zawodowej      

5.3.3. Przygotowanie dydaktyczne – obszary możliwego wsparcia i rozwoju       

5.3.3.1. Dwa podejścia do przygotowania dydaktycznego       

5.3.3.2. Perspektywy opisu kompetencji   

5.3.3.3. Kompetencje do nauczania – prowadzenia zajęć ze studentami     

5.3.3.4. Kierunki działań wspomagania nauczycieli akademickich w ich rozwoju zawodowym     

6. Nowoczesne technologie w akademickim kształceniu – szanse i nieporozumienia    

Rozdział III Dydaktyka akademicka     

1. Zmiany w refleksji nad akademickim kształceniem     

2. Szeroki i wąski zakres dydaktyki akademickiej (makro- i mikroperspektywa)     

3. Miejsce dydaktyki pośród (sub)dyscyplin nauk      

3.1. Kto zajmuje się refleksją nad dydaktyką akademicką?       

3.2. Dydaktyka akademicka – praktyka społeczna wszystkich obszarów nauk    

3.3. Dydaktyka akademicka jako dyscyplina pedagogiczna a jednocześnie multidyscyplinarna       

3.3.1. Związek z dydaktyką ogólną       

3.3.2. Związek z dydaktykami przedmiotowymi      

3.3.3. Związek z naukami pomocniczymi     

3.3.4. Związek z praktyką społeczną – praktyką kształcenia     

3.3.5. „Pedagogiczność” i „multidyscyplinarność” dydaktyki akademickiej – obszary napięć   

3.4. Zadania i pola badawcze dydaktyki akademickiej     

4. Paradygmatyczne ujęcia dydaktyki akademickiej     

4.1. Dwuparadygmatyczność – przyjęcie perspektywy wiedzy jako fenomenu obiektywnego i subiektywnego     

4.2. Paradygmatyczna zmiana – from teaching to learning and e-learning, czyli od nauczania do uczenia się i e-uczenia się     

4.3. Ku wieloparadygmatyczności dydaktyki akademickiej     

Rozdział IV Paradygmaty dydaktyki akademickiej     

1. Uwagi wstępne metodologiczne     

2. Zarys paradygmatu behawiorystycznego w dydaktyce akademickiej     

2.1. Teoretyczne źródła konstruowania paradygmatu behawiorystycznego       

2.1.1. Filozoficzne podstawy paradygmatu behawiorystycznego       

2.1.2. Koncepcja człowieka sterowanego z zewnątrz       

2.1.3. Teorie uczenia się – inżynieria behawiorystyczna       

2.2. Proces akademickiego kształcenia w perspektywie paradygmatu behawiorystycznego       

2.3. Możliwości wspierania poprzez sterowanie rozwojem kompetencji do nauczania nauczycieli akademickich      

3. Zarys paradygmatu humanistycznego w dydaktyce akademickiej   

3.1. Teoretyczne źródła konstruowania paradygmatu humanistycznego    

3.1.1. Założenia filozoficzne orientacji humanistycznej     

3.1.2. Koncepcja człowieka autonomicznego, dążącego do samoaktualizacji       

3.1.3. Edukacyjne wspieranie procesu uczenia się – facylitacja uczenia się      

3.2. Proces akademickiego kształcenia w perspektywie paradygmatu humanistycznego    

3.3. Wspieranie jako oferowanie pomocy nauczycielom akademickim w ich rozwoju     

4. Zarys paradygmatu konstruktywistycznego      

4.1. Teoretyczne źródła konstruowania paradygmatu konstruktywistycznego     

4.1.1. Filozoficzne konteksty konstruktywizmu – konstruktywizm jako teoria wiedzy i poznania    

4.1.2. Poznawcza koncepcja człowieka     

4.1.3. Konstruktywizm jako teoria uczenia się i jej konsekwencje dla idei edukacji wspierającej rozwój    

4.2. Proces akademickiego kształcenia w perspektywie paradygmatu konstruktywistycznego     

4.3. Wspieranie nauczycieli akademickich w rozwoju – podejście konstruktywistyczne     

5. Zarys paradygmatu krytyczno-emancypacyjnego     

5.1. Teoretyczne źródła konstruowania paradygmatu krytyczno-emancypacyjnego       

5.2. Edukacja akademicka w perspektywie krytyczno-emancypacyjnej     

5.3. Możliwości wspierania nauczyciela akademickiego w jego rozwoju ku emancypacji     

Zakończenie Dydaktyka akademicka – przestrzenie możliwości rozwoju     

Bibliografia    

fragment

[...] zaletą recenzowanej pracy jest zwrócenie uwagi na dwa zasadnicze aspekty procesu kształcenia w uniwersytecie: jednym jest kształcenie studentów, drugim zaś przygotowanie nauczycieli akademickich do wypełniania ich zadań dydaktycznych. Obydwa mają swój dydaktyczny wymiar, przy czym ten drugi bywa często pomijany albo ze względu na swoją oczywistość – trwale zakorzeniony w uczelniach mit uczenia się od mistrza, albo ze względu na swój nieznaczący aspekt – praca dydaktyczna nie stanowi wyznacznika kariery zawodowej nauczyciela akademickiego. Równoważne traktowanie tych dwóch aspektów procesu dydaktycznego w uczelni uważam za znaczące i ważne dla myślenia o dydaktyce akademickiej.

Kolejną zaletą recenzowanej pracy jest wnikliwe i wielowątkowe przedstawienie badań nad dydaktyką akademicką, teorii ją uzasadniających oraz kontekstu zarówno teoretycznego, jak i społecznego jej funkcjonowania. Perspektywa analizy dydaktyki akademickiej, jaką nakreśla autorka, jest imponująca i zwraca uwagę na wszystkie ważne wątki, wskazujące na znaczące dla pracy dydaktycznej w uczelniach aspekty, a także na jej uwikłania polityczno-ideologiczne, decydujące o jej celach i kształcie. […] w książce przedstawione zostały zarówno różnorodne dyskusje na temat kształtu dydaktyki akademickiej, jak i teorie, na których jest ona budowana. […]

Przedłożoną rozprawę uważam za interesującą, porządkującą wiedzę z obszaru dydaktyki akademickiej, sygnalizującą wszystkie ważne pytania, które przed nią współcześnie stoją. I to jest bardzo mocna strona pracy. Autorka prezentuje rozległe spojrzenie na tę problematykę, wykazuje się znawstwem zagadnienia, przeprowadzone przez nią analizy są przekonujące, a tworzone (zazwyczaj w formie schematów) syntezy pokazują, że całość problematyki związana z kształceniem w uczelniach jest przez nią solidnie przemyślana i kompetentnie zinterpretowana.

Z recenzji dr hab. Teresy Bauman, prof. UG

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło