• Obniżka
Psychologia twórczości plastycznej

Psychologia twórczości plastycznej

ISBN: 978-83-7587-280-4
30,00 zł
28,00 zł Zniżka 2,00 zł
Czas dostawy kurierem InPost 24 godziny

Publikacja jest wykładnią nie tylko wiedzy, doświadczenia osobistego, lecz także przyjętego systemu wartości. Takie nastawienie pozwalało autorowi na wybiórcze traktowanie materiału historycznego (dzieł sztuki) oraz wielu opracowań naukowych. Przedstawione w książce rozważania o twórczości plastycznej posłużą wielu psychologom jako materiał do refleksji...

Wersja książki
Ilość

Książka „Psychologia twórczości plastycznej” jest pierwszą pozycją naukową z tego zakresu w Polsce. Zbudowana jest z trzech części: część I obejmuje teoretyczne podstawy twórczości plastycznej w świetle głównych nurtów psychologii XX w. i teorii psychopatologicznej, psychoanalizy i psychologii głębi, psychologii poznawczej, humanistycznej i interakcyjnej.

Autor wychodzi z założenia, że każda z wymienionych teorii wyjaśnia w jakimś stopniu istotę i mechanizmy procesu twórczego, uwarunkowania osobowościowe i społeczne, ale ani jedna z nich nie może pretendować do miana teorii uniwersalnej.

Część I-szą kończy prezentacja stanowiska holistycznego (teorii interakcyjnej), traktowanego jako hipotetyczna podstawa do dalszych badań.

Część II-ga to efekt 30-letnich badań empirycznych, prowadzonych osobiści przez autora, obejmujących fazy i etapy rozwoju twórczości plastycznej dzieci i młodzieży, zjawisko kryzysu w okresie fizjoplastyki, próby przezwyciężenia tych zahamowań, a także analizę typologiczną procesu twórczego. Łącznie autor przebadał ponad 25 tysięcy wytworów dzieci od 2 r.ż., młodzieży do 20 r.ż.

Część III-cia to analiza podstawowych funkcji twórczości plastycznej w ujęciu człowieka (edukacyjnej, projekcyjnej, terapeutycznej).

Całość ilustrowana przykładami reprodukcji dzieł sztuki i prac dzieci i młodzieży. Podejście teoretyczne, badania eksperymentalne czynią z tej monografii pracy oryginalną dla nauki, a także ważną dla praktyki pedagogicznej.

Praca oparta jest na realizacji własnego wieloletniego programu badawczego (30 lat). Było to możliwe dzięki profesjonalnemu przygotowaniu Autora w dziedzinie psychologii i plastyki. Badania i analiza materiałów empirycznych pochłonęły przez te 30 lat tysiące godzin. Była to praca oparta na samosterowności i realizacji własnej pasji poznawczej, bez jakiegokolwiek wsparcia finansowego ze strony uczelni, czy sponsorów prywatnych.

Oddajemy do Państwa rąk książkę, niemającą jak dotąd pierwowzoru w literaturze psychologicznej w takim jak ta zakresie, jest autorską próbą dyskusji z czytelnikami. Ambicją autora nie było opracowanie podręcznika w ujęciu encyklopedycznym lub wyczerpująco przybliżającego szczegółowe opracowania związane z psychologią twórczości artystycznej. Publikacja jest wykładnią nie tylko wiedzy, doświadczenia osobistego, lecz także przyjętego systemu wartości. Takie nastawienie pozwalało autorowi na wybiórcze traktowanie materiału historycznego (dzieł sztuki) oraz wielu opracowań naukowych. Przedstawione w książce rozważania o twórczości plastycznej posłużą wielu psychologom jako materiał do refleksji, a plastykom przybliżą wiedzę psychologiczną na temat tej dziedziny twórczości. Ten ostatni cel wpłynął w znacznym stopniu na sposób prezentacji zagadnień z nią związanych. Autor unikał recept, komplikacji formalnej treści, niezrozumiałej dla plastyków prezentacji danych statystycznych z badań empirycznych. Przyjęte sposoby prezentacji wiedzy znalazły wielokrotne potwierdzenie w licznych kontaktach ze środowiskami twórców, a także z psychologami badającymi problemy dotyczące psychologii twórczości.

Studia teoretyczne i badania empiryczne omówione w tej książce są związane są z jedną, ale jakże istotną dziedziną aktywności ludzkiej. Twórczość plastyczna, obejmująca rysunek, malarstwo, grafikę, rzeźbę, architekturę, urbanistykę i wiele sztuk stosowanych (np. projektowanie form użytkowych, sztukę ogrodową, projektowanie ubiorów itp.), a także wchodzących w syntezę z innymi dziedzinami sztuki (film, teatr, cyrk), to aktywność mająca ponad 40 tysięcy lat. Wprawdzie ewolucja twórczości plastycznej w różnych kręgach kulturowych to domena historii sztuki, niemniej psychologia, która poszukuje społecznych i osobowych uwarunkowań i mechanizmów tej dziedziny działalności ludzkiej, musi odwoływać się do faktów historycznie uzasadnionych.

245 Przedmioty

Opis

Książka elektroniczna - E-book
PDF

Specyficzne kody

isbn
978-83-7587-280-4

Popek Stanisław Leon

Popek Stanisław Leonur. 20 lutego 1936 r.w Kortynie na Zamojszczyźnie (powiat Hrubieszów). Jest profesorem zwyczajnym. Zajmuje się psychologią różnic indywidualnych, psychologią zdolności, twórczości i sztuki. Studiował wychowanie plastyczne, historię sztuki, pedagogikę i psychologię. Od 1958 do 1963 r. był nauczycielem wychowania plastycznego i muzycznego w liceach pedagogicznych w Leśnej Podlaskiej i Zamościu. Pracował także w Okręgowym Ośrodku Metodycznym przy KOS w Lublinie na stanowisku kierownika sekcji plastyki (1963–1969), a w latach 1969–1972 na stanowisku kierownika zespołu liceów ogólnokształcących. Od uzyskania stopnia doktora psychologii (1973) pracuje na Wydziale Pedagogiki i Psychologii UMCS w Lublinie. W latach 1979–1982 był prodziekanem, a w latach 1982–1984 pełnił funkcję dyrektora Instytutu Psychologii. W latach 1984–1987 i 1990–1996 był dziekanem Wydziału Pedagogiki i Psychologii UMCS, a od 2003 do 2006 r. rektorem Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej im. Jana Zamoyskiego w Zamościu. Wypromował dotąd 26 doktorów i ponad 600 magistrów.

Autor monografii: Analiza psychologiczna twórczości plastycznej dzieci i młodzieży (1978, 1985); Rozwój twórczości plastycznej dzieci i młodzieży (1979); Kwestionariusz Twórczego Zachowania – KANH (1990, 2000, 2008, 2010); Barwy i psychika. Percepcja. Ekspresja. Projekcja (1999, 2003, 2008); Człowiek jako jednostka twórcza (2001, 2003). Jest redaktorem naukowym 26 książek oraz autorem 280 rozpraw i artykułów. W latach 1987–2007 pełnił funkcję redaktora naukowego „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, sekcja J.

Jest pisarzem i poetą, członkiem Związku Literatów Polskich. Opublikował 10 zbiorów poezji: Wymiary czasu (1994); Ku brzegom Styksu (1996); Wenus leżąca (1996); Tryptyk z Michałem Aniołem (1997); Ptakom błękitnym (1999); Odsłony Rzymskie (2000); Maski podróżne (2001); Srebrne ogrody (2003); Poliptyk czasu – wybór poezji (2006); Nadwrażliwe ogrody (Grădinile hipersensibile) – antologia dwujęzyczna (2009), oraz tom opowiadań Sny z wieży milczenia (2008). Jego utwory ukazywały się w kilkudziesięciu almanachach i czasopismach literackich w języku polskim, a także flamandzkim, rosyjskim i rumuńskim. W latach 1998–2002 był prezesem Lubelskiego Oddziału Związku Literatów Polskich. Jest również członkiem honorowym Polskiego Stowarzyszenia Kreatywności i Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych.

Od 50 lat uprawia twórczość plastyczną. W tym czasie zorganizował 45 wystaw indywidualnych w kraju i za granicą.

Laureat 7 nagród naukowych Ministra Nauki i 6 nagród artystycznych (plastyka, literatura). Odznaczony Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, wyróżniony medalami Za Zasługi dla UMCS, Zasłużonego Działacza Kultury i Złotym Wawrzynem Literackim za całokształt twórczości literackiej

Oficyna Wydawnicza "Impuls"

Autor

Popek Stanisław Leon

ISBN druk

978-83-7587-280-4

ISBN e-book

978-83-7587-280-4

Objętość

490 stron

Wydanie

I, 2010

Format

B5 (160x235)

Oprawatwarda, szyta

Wstęp

Część I

Teoretyczne podstawy mechanizmów twórczości plastycznej

1. Plastyka jako dziedzina twórczości

Człowiek jako istota twórcza

Twórczość – kryteria i kategorie twórczości plastycznej

Plastyka jako język wypowiedzi i społecznej komunikacji

2. Osobowościowe uwarunkowania twórczości plastycznej

Wprowadzenie

Psychopatologiczne poglądy na genezę twórczości plastycznej

Twórczość plastyczna w świetle psychologii głębi

Próby wyjaśnienia genezy twórczości plastycznej na podstawie teorii samorealizacji osobowości

Badania empiryczne nad osobowością twórczą plastyków

Modele psychiki ludzkiej

Twórczość plastyczna w świetle psychologii poznawczej

Wybitni intelektualiści jako twórcy dzieł plastycznych

Wpływ różnic indywidualnych na twórczość plastyczną

Systemowe ujęcie uzdolnień plastycznych na podstawie modeli interakcyjnych

Wprowadzenie

Teorie systemów i ich wpływ na ujmowanie koncepcji psychiki ludzkiej

Wpływ modeli interakcyjnych na pojmowanie struktury uzdolnień plastycznych

Część II Rozwój twórczości plastycznej dzieci i młodzieży

1. Rys historyczny badań nad twórczością plastyczną dzieci i młodzieży

2. Plastyka dzieci i młodzieży jako twórczość artystyczna 3. Okresy i fazy w twórczości plastycznej dzieci i młodzieży

Wprowadzenie

Okresy i fazy rozwoju twórczości plastycznej dzieci i młodzieży – synteza wybranych poglądów

Rozwój kolorystyki w twórczości plastycznej dzieci i młodzieży w świetle dotychczasowych poglądów

Psychospołeczne uwarunkowania kryzysów w twórczości plastycznej młodzieży w świetle dotychczasowego piśmiennictwa

4. Dotychczasowe metody analizy wytworów plastycznych

5. Problemy, hipotezy i metody własnych badań

Problemy i hipotezy badawcze

Metody badań własnych i ich charakterystyka

Zakres i populacja osób badanych

6. Psychologiczna analiza i charakterystyka formy i treści wypowiedzi plastycznych dzieci i młodzieży na podstawie własnych badań empirycznych

Bazgroty dzieci w wieku poniemowlęcym

Twórczość plastyczna dzieci wieku przedszkolnego

Twórczość plastyczna dzieci młodszego wieku szkolnego

Twórczość plastyczna dzieci w średnim i starszym wieku szkolnym

7. Analiza kryzysu w twórczości plastycznej dzieci i młodzieży Istota i objawy zjawisk kryzysowych

Czynniki warunkujące zjawisko kryzysu w twórczości plastycznej dzieci i młodzieży

Próby przezwyciężania kryzysu twórczości plastycznej dzieci i młodzieży w praktyce szkolnej

8. Próby określenia typologii postaw twórczych na podstawie analizy materiałów z badań empirycznych

Wprowadzenie

Analiza wyników badań empirycznych

Refleksje końcowe

9. Wnioski

Część III Funkcje twórczości plastycznej w życiu człowieka

Funkcje rozwojowo-edukacyjne w twórczości plastycznej

Funkcja – znaczenie pojęcia Edukacyjna funkcja twórczości plastycznej

2. Twórczość plastyczna jako projekcja osobowości

Wprowadzenie

Ekspresja a twórczość plastyczna

Projekcja jako metoda badania w psychologii

Projekcja twórcza

Struktura wytworów plastycznych a język projekcji

Struktura wytworu plastycznego (S. Popek 1999)

Analiza projekcyjnych wyznaczników w wybranych testach rysunkowych

Ekspresja plastyczna dzieci jako informacja projekcyjna

3. Twórczość plastyczna w psychoterapii Wprowadzenie

Twórczość plastyczna w psychoterapii „Psychoterapia” i pojęcia pokrewne

Terapia w procesie twórczości plastycznej w sytuacji indywidualnej i społecznej

Regulacyjna moc twórczości plastycznej Przykładowe programy

Zakończenie

Literatura cytowana

Spis tabel

fragment

[…] Praca jest dziełem Autora, który dysponuje rzadko spotykaną u ludzi nauki możliwością ana­lizy uwarunkowań twórczości artystycznej z dwóch pozycji: wybitnego naukowca, zajmują­cego się przez 30 lat badaniami z dziedziny psychologii twórczości, mającego w dorobku ogromną liczbę znaczących publikacji oraz płodnego artysty (malarza, poety, eseisty), a także zasłużonego działacza kultury.

W trakcie lektury tekstu książki odczuwa się pasję i dociekliwość poznawczą Autora, które stały się podstawą wielostronnego ujęcia analizowanego problemu, uwzględniającego zarówno analizę twórczości wybitnej (podejście elitarne), jak również twórczości dzieci i młodzieży (podejście egalitarne).

Twórczość plastyczna jest tą dziedziną ludzkiej twórczości, która jest najmniej opisana i przeanalizowana w literaturze przedmiotu a jej mechanizmy są najbardziej tajemnicze. Defi­nicję tej dziedziny ludzkiej twórczości znajdujemy już we wstępie pracy (s. 11). Jak zauważa Autor książki, twórczość plastyczna jest najtrudniejsza do analizy psychologicznej, choćby z powodu ogromnego zróżnicowania kulturowego pod względem stylistycznym, formalnym i ideowo-treściowym, trudności z badaniem artystów i „podglądaniem" ich pracy twórczej.

Książka składa się z trzech części. W pierwszej części autor omawia zagadnienia teo­retyczne i wyjaśnia mechanizmy twórczości plastycznej, w części drugiej zajmuje się twór­czością dzieci i młodzieży, zaś w ostatniej części opisuje funkcje tej twórczości w życiu czło­wieka. Pracę zamyka podsumowanie, spis literatury cytowanej oraz spis schematów, tabel i wykresów. Układ pracy jest przejrzysty i logiczny. […] […]

Podsumowując: recenzowana praca - moim zdaniem - została napisana znakomicie i dowodzi wszechstronnej orientacji Autora w analizowanej problematyce, rzadko spotykanej erudycji i unikalnego -jak na naukowca - doświadczenia artystycznego. O wartości książki ponadto decyduje zawarta w niej analiza obszernych rezultatów badań empirycznych, które Autor prowadził przez 30 lat. Niepowtarzalne przeżycia i trudy, jakie stały się udziałem Auto­ra jako artysty i towarzyszyły procesowi tworzenia w dziedzinie sztuki umożliwiły wręcz unikalne spojrzenie na problem twórczości plastycznej, zarówno elitarnej (twórczość wybit­na), jak i egalitarnej (twórczość dzieci i młodzieży), jej mechanizmów i roli w życiu człowie­ka. Unikatowość pracy polega również na tym, że do tej pory nie ma w literaturze psycholo­gicznej pracy, w której Autor w taki sposób podejmuje i prowokuje dyskusję o twórczości plastycznej z czytelnikiem. Praca adresowana jest do badaczy zajmujących się twórczością, psychologów, pedagogów, studentów, nauczycieli, szczególnie plastyki oraz do samych twór­ców, odczuwających niedosyt wiedzy psychologicznej z dziedziny twórczości.

Żywię nadzieję, że czytelnik pozostanie pod tak wielkim wrażeniem lektury książki, jakie towarzyszyło mnie, zwłaszcza w tych momentach, kiedy uświadamiałam sobie ogromny wkład pracy, nowatorstwo, nieograniczoną wnikliwość i podziwiałam świeżość spojrzenia Autora. Z pełnym przekonaniem rekomenduję pracę do druku.

dr hab., prof. UJK Irena Pufal-Struzik
Instytut Pedagogiki i Psychologii Zakład Psychologii Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło