AUTYZM. System diagnozy, edukacji i wsparcia... -recenzja

"Autyzm. System Diagnozy, Edukacji i Wsparcia" autorstwa Małgorzaty Moszyńskiej to książka o funkcjonowaniu systemu wsparcia dla osób w spektrum autyzmu, łącząca zagadnienia z pedagogiki specjalnej, psychologii, prawa oraz polityki społecznej.

W lekturze znajdziemy wszystkie elementy procesu - od diagnozy autyzmu, edukacji na jego temat, aż po analizę i porównanie wsparcia dostępnego w Polsce w innych krajach europejskich. Autorka - opierając się na licznych źródłach - opisuje i pokazuje standardy - i diagnozy i opieki, które zdecydowanie poprawiłyby jakość życia osób w spektrum - nie tylko w kwestii aktywności zawodowej, ale też edukacji oraz codziennym funkcjonowaniu w społeczeństwie. Opisuje w sposób bardzo przystępny przyczyny niskiej aktywności zawodowej osób z ASD, przedstawia dane i udowadnia, że wina często nie leży po stronie osób szukających pracy. Skupia się także na tym jak wygląda w Polsce - oraz w innych krajach - opieka socjalna oraz przedstawia dane Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące tego, jaki procent wszystkich studentów i absolwentów uczelni wyższych (w tym studiów doktorskich) stanowią osoby z niepełnosprawnością, w tym osoby w spektrum autyzmu - myślę, że nie muszę pisać, że brak dostępu do edukacji jest ogromny. Szczególnie w porównaniu z innymi krajami. 

Książka wielowątkowa i interdyscyplinarna - łączy wiele dziedzin, które dotyczą osób w spektrum autyzmu, co tylko pokazuje z jak wieloma problemami na różnych polach, osoby autystyczne i ich bliscy muszą się mierzyć. Analizowana jest literatura, akty prawne i liczne badania funkcjonowania osób autystycznych i ich udział w edukacji oraz na rynku pracy. To naprawdę wartościowa pozycja, która wyczerpuje temat diagnozy i wsparcia osób w spektrum autyzmu, ale także - a może przede wszystkim - książka wskazująca kierunek zmian funkcjonowania systemu, które w znacznym stopniu ułatwiłyby - i tak już niełatwe życie - osobom autystycznym i ich bliskich. Autorka rzetelnie opisuje i wskazuje na rozwiązania, które sprawdziły się w innych krajach w kwestii wsparcia osób z autystycznym spektrum zaburzeń i których najbardziej w Polsce brakuje.

Książka to publikacja naukowa, więc na pewno jest dobrą propozycją dla osób, które mają już jakąś wiedzę o spektrum autyzmu i interesują się tematem. Jest mocno teoretyczną pozycją, ale dzięki porównaniom z sytuacją w innych krajami i konkretnymi przykładami z życia codziennego osób w spektrum, jest też mocno praktyczna. Myślę, że świetnie sprawdzi się u osób pracujących w osobami z ASD, u psychologów, pracowników socjalnych, terapeutów, nauczycieli, ale także wśród osób, które nie pracują i nie mają styczości się na co dzień osobami w autystycznym spektrum zaburzeń - książka otwiera oczy z iloma problemami i z jak dużymi trudnościami muszą zmagać się osoby w spektrum autyzmu. Jak wiele barier i systemowych utrudnień w wielu kwestiach napotykają na swojej drodze, co może choć trochę pomóc w walce z piętnowaniem i stygmatyzowaniem społecznym osób z ASD.

Naprawdę warta uwagi książka - trudna, ale ważna i potrzebna lektura, zwracająca uwagę na problemy wielu ludzi i na dysfunkcje systemowe, które zepchnęły osoby z niepełnosprawnością na margines społeczny. Co nie tylko wiąże się z oczywistym negatywnym wpływem na te osoby, ale przy okazji generuje ogromne koszty, które nie służą nikomu.