• Obniżka
Édouard Onésime Séguin –
twórca pedagogiki osób 
z niepełnosprawnością intelektualną

Édouard Onésime Séguin – twórca pedagogiki osób z niepełnosprawnością intelektualną

ISBN: 978-83-8095-790-9
55,24 zł
51,24 zł Oszczędzasz: 4,00 zł
Czas dostawy kurierem InPost 24 godziny! E-booki w ciągu 15 minut!

Nowa książka Tomasza Fetzki stanowi oryginalne studium wnoszące niewątpliwie nowe elementy do dotychczasowej wiedzy o Édouardzie Séguinie. [...] Zawiera ona ogromny materiał badawczy naukowo przepracowany. Sformułowane w niej wnioski nie tylko mają wartość poznawczą, ale także dają się wykorzystać w praktyce pedagogicznej i terapeutycznej. [...]

Ilość

Powodem powstania tej książki było pragnienie autora, by przedstawić polskiemu Czytelnikowi pierwszą w naszym języku monografię na temat Édou­arda Onésime’a Séguina – twórcy pedagogiki osób z niepełnosprawnością intelektualną – prezentującą wielowymiarowo, na tle kontekstu naukowego i społecznego epoki, jego biografię oraz ukazującą w miarę całościowo jego oryginalne koncepcje pedagogiczne i ich wpływ na współczesną pedagogikę.

Życie i dzieło Édouarda Séguina, mimo iż mają fundamentalne znaczenie dla rozwoju pedagogiki ogólnej i specjalnej, zwłaszcza zaś pedagogiki osób z niepełnosprawnością intelektualną, nie są szerzej znane ani na świecie (nawet we Francji, ojczyźnie Séguina), ani – tym bardziej – w naszym kraju. W polskiej literaturze naukowej nie ukazało się dotąd żadne wydawnictwo zwarte poświęcone Séguinowi. [...]

Książka, którą otrzymuje Czytelnik, w swych zasadniczych zrębach opiera się na dysertacji doktorskiej zatytułowanej Koncepcje Édouarda Séguina i ich znaczenie dla rozwoju pedagogiki osób niepełnosprawnych intelektualnie, napisanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Wiesława Jamrożka i obronionej w czerwcu 2011 roku na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Rok później autor otrzymał za tę pracę I Nagrodę im. Profesora Czesława Majorka w Ogólnopolskim Konkursie Prac Magisterskich i Doktorskich z Historii Edukacji. Niniejsze opracowanie nie jest, rzecz jasna, ścisłym odwzorowaniem doktoratu: materiał został ułożony nieco inaczej, pewne wątki pominięto, inne natomiast wzbogacono. Przede wszystkim zaś uwzględniono nowe dane oraz informacje, do jakich autor dotarł po roku 2011.

Książka, ze względu na swój przedmiot, jest opracowaniem interdyscyplinarnym o profilu historyczno-pedagogicznym. Dane biograficzne dotyczące wszystkich etapów życia Édouarda Séguina oraz tezy i idee zawarte w jego pracach zostały poddane analizie pedagogicznej. Pod względem formy publikację można określić jako monografię, czyli opracowanie, w którym autor dąży do możliwie wyczerpującego i wielostronnego przedstawienia wybranego tematu.

Zastosowana przy tworzeniu książki metodologia jest właściwa dla dyscyplin humanistycznych, przy czym ze względu na wspomniany interdyscyplinarny charakter czerpie z warsztatu naukowego zarówno historyka, jak i pedagoga. Autora, jako nauczyciela terapeutę pracującego od ponad 20 lat z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie w stopniu głębszym i głębokim, interesowały nie tylko biografia i koncepcje pedagogiczne Édouarda Séguina, ale także aktualność jego dokonań w świetle współczesnej teorii i praktyki pedagogiki specjalnej.

W przypadku historycznych aspektów opracowania zastosowana została typowa dla historyka technika badań, czyli analiza źródeł, przy czym jako źródła potraktowano zarówno zachowane (w niewielkiej ilości) materiały archiwalne, jak i wydane drukiem prace Édouarda Séguina. Ponadto do kategorii źródeł drukowanych należy zaliczyć dzieła prekursorów Séguina, szczególnie Jeana Marca Gasparda Itarda, Jeana-Étienne’a Dominique’a Esquirola i Félixa Voisina, a także jego następców: Désiré-Magloire’a Bourneville’a, Ovide’a Decroly’ego i Marii Montessori. Szczególną kategorią źródeł, z których korzystał autor, były tzw. źródła wtórne, czyli materiały źródłowe zgromadzone, wyselekcjonowane, opatrzone przypisami i komentarzem przez redaktorów. Do tej kategorii zaliczyć należy szczególnie prace, których autorami są Yves Pelicier, Guy Thuillier oraz Jean Martin. Poza badaniem źródeł drukowanych i niedrukowanych analizie poddane zostały wszelkie dostępne opracowania dotyczące zarówno samego Séguina, jak i jego prekursorów oraz następców.

Natomiast w przypadku aspektów pedagogicznych niniejszej książki zastosowano technikę analizy tekstów pedagogicznych Édouarda Séguina w konfrontacji z treścią współczesnych opracowań z zakresu pedagogiki specjalnej, jak również z wiedzą, którą autor posiadł dzięki doświadczeniom nabytym podczas wieloletniej pracy w zawodzie pedagoga specjalnego.

Należy przy tym podkreślić, że analizie zostały poddane jedynie pedagogiczne treści zawarte w pracach Séguina, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień z zakresu pedagogiki specjalnej. Nasz bohater był bowiem człowiekiem o wielu pasjach, poza pedagogiką zajmował się także filozofią, polityką, dziennikarstwem i krytyką sztuki, a w ostatnim okresie życia również medycyną. Jednak te aspekty jego twórczości zostały potraktowane jedynie marginalnie, gdyż autor nie ma kompetencji do szczegółowego zgłębiania tych zagadnień.

Jak wspomniano, dzięki tej książce polski Czytelnik ma możliwość po raz pierwszy zapoznać się z postacią i dokonaniami Édouarda Séguina. Autorowi zależało szczególnie na tym, by spotkanie to miało możliwie najbardziej osobisty charakter. A taki jest możliwy jedynie dzięki lekturze oryginalnych tekstów Burgundczyka, dotąd nigdy nie publikowanych w języku polskim. Dlatego też autor zdecydował się na obfite ich wykorzystanie w swym opracowaniu... [...]


Z recenzji:

Autora pasjonuje odkrywanie nowych faktów z minionych zdarzeń i nadawanie im współczesnych znaczeń. Nie kto inny jak Cyprian Kamil Norwid powiedział, że „przeszłość jest to dziś, tylko cokolwiek dalej”. [...] Książka stanowi oryginalne studium wnoszące niewątpliwie nowe elementy do dotychczasowej wiedzy o Édouardzie Séguinie. [...] Zawiera ona ogromny materiał badawczy naukowo przepracowany. Sformułowane w niej wnioski nie tylko mają wartość poznawczą, ale także dają się wykorzystać w praktyce pedagogicznej i terapeutycznej.

prof. dr hab. Janusz Kirenko
Wydział Pedagogiki i Psychologii UMCS w Lublinie



Autor, niezwykle kompetentny znawca tematu, niewątpliwie autentycznie zafascynowany osobą i dziełem Séguina, nie poddał się bezrefleksyjnie jego autorytetowi i dziełu. Przeciwnie, jako badacz podchodził do bohatera i jego prac krytycznie i refleksyjnie. [...] Rynek wydawniczy z zakresu pedagogiki zostanie wzbogacony o oczekiwany tytuł.

prof. dr hab. Krzysztof Jakubiak
Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Gdańskiego

95 Przedmioty

Opis

Książka papierowa
oprawa miękka

Tomasz Fetzki

Tomasz Fetzkidoktor nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki. Pedagog specjalny, nauczyciel akademicki oraz nauczyciel i terapeuta w różnorodnych ośrodkach dla osób z niepełnosprawnością intelektualną. Obecnie adiunkt w Zakładzie Pedagogiki Specjalnej i Profilaktyki Społecznej Instytutu Pedagogiki na Uniwersytecie Zielonogórskim, a także nauczyciel-wychowawca uczniów z głębszą niepełnosprawnością intelektualną w Zespole Szkół Specjalnych im. Marii Grzegorzewskiej w Żarach. Autor opracowań z zakresu oligofrenopedagogiki i historii pedagogiki specjalnej. Zajmuje się zagadnieniami dydaktyki specjalnej, wczesnego wspomagania rozwoju, integracji oraz inkluzji szkolnej, a także problematyką autonomii dorosłych osób z niepełnosprawnościami. W dziedzinie historii wychowania szczególnie interesują go biografie pionierów oraz innowatorów terapii i edukacji specjalnej.

Oficyna Wydawnicza "Impuls"

Autor

Tomasz Fetzki

ISBN druk

978-83-8095-790-9

ISBN e-book

 

Objętość

256 stron

Wydanie

I, 2020

Format

B5 (160x235)

Oprawamiękka, klejona

Przedmowa             

Wprowadzenie          

Rozdział I
Źródła koncepcji pedagogicznych Édouarda Séguina    


1.    Uwarunkowania polityczno-społeczne            
1.1.    Francja w pierwszej połowie XIX wieku           
1.2.    Stany Zjednoczone Ameryki w drugiej połowie XIX wieku     
2.    Filozoficzne źródła koncepcji pedagogicznych Séguina         
3.    Medyczne źródła koncepcji pedagogicznych Séguina            
4.    Pedagogiczne źródła koncepcji Séguina          


Rozdział II
Zarys biografii Édouarda Séguina           


1.    Pochodzenie i wczesne lata życia            
1.1.    Rodzina       
1.2.    Dzieciństwo i młodość         
2.    Początki działalności publicznej         
2.1.    Lata studenckie        
2.2.    Początki działalności pedagogicznej           
2.3.    Pierwsi podopieczni Séguina        
2.4.    Szkoła prywatna przy rue Pigalle        
3.    Praca w instytucjach państwowych     
3.1.    L’Hospice des Incurables     
3.2.    Szpital Bicêtre            
3.3.    Ostatnie lata we Francji            
4.    Lata amerykańskie          
4.1.    Pierwszy okres po emigracji         
4.2.    Ostatnie lata – czas honorów i podsumowań     
5.    Coda      


Rozdział III
Dojrzewanie i ewolucja koncepcji pedagogicznych Édouarda Séguina    


1.    Niepełnosprawność intelektualna w ujęciu Édouarda Séguina     
1.1.    Istota niepełnosprawności intelektualnej       
1.2.    Zasadność terapii osób niepełnosprawnych intelektualnie       
1.3.    Diagnoza niepełnosprawności intelektualnej       
2.    Terapia osób niepełnosprawnych intelektualnie     
2.1.    Ogólne założenia metody fizjologicznej   
2.2.    Terapia motoryczna       
2.3.    Terapia sensoryczna     
2.4.    Terapia intelektualna     
2.5.    Terapia moralna     
3.    Środowisko terapeutyczne        
3.1.    Infrastruktura dydaktyczna        
3.2.    Nauczyciel terapeuta     
4.    Doświadczenia pedagogiki specjalnej w edukacji dzieci pełnosprawnych       

Rozdział IV
Recepcja, spadkobiercy, znaczenie     


1.    Pierwszy etap recepcji dorobku Séguina: „od uznania do zapomnienia”    
2.    Bourneville, czyli renesans koncepcji Séguina     
3.    Séguin prekursorem pedagogiki nowego wychowania       
4.    Rola Séguina w narodzinach polskiej pedagogiki osób z niepełnosprawnością intelektualną       
5.    Znaczenie Séguina dla pedagogiki współczesnej        
5.1.    Séguin jako wzór merytoryczny    
5.2.    Séguin jako wzór osobowy   

Zakończenie        

Bibliografia  

fragment

Autora pasjonuje odkrywanie nowych faktów z minionych zdarzeń i nadawanie im współczesnych znaczeń. Nie kto inny jak Cyprian Kamil Norwid powiedział, że „przeszłość jest to dziś, tylko cokolwiek dalej”. [...] Książka stanowi oryginalne studium wnoszące niewątpliwie nowe elementy do dotychczasowej wiedzy o Édouardzie Séguinie. [...] Zawiera ona ogromny materiał badawczy naukowo przepracowany. Sformułowane w niej wnioski nie tylko mają wartość poznawczą, ale także dają się wykorzystać w praktyce pedagogicznej i terapeutycznej.

prof. dr hab. Janusz Kirenko
Wydział Pedagogiki i Psychologii UMCS w Lublinie



Autor, niezwykle kompetentny znawca tematu, niewątpliwie autentycznie zafascynowany osobą i dziełem Séguina, nie poddał się bezrefleksyjnie jego autorytetowi i dziełu. Przeciwnie, jako badacz podchodził do bohatera i jego prac krytycznie i refleksyjnie. [...] Rynek wydawniczy z zakresu pedagogiki zostanie wzbogacony o oczekiwany tytuł.

prof. dr hab. Krzysztof Jakubiak
Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Gdańskiego



Édouard Onésime Séguin – twórca pedagogiki osób z niepełnosprawnością intelektualną

Ukończyłem studia bibliotekoznawcze w czasach, kiedy uniwersytet wrocławski nosił imię agenda NKWD Bolesława Bieruta, a nierealny socjalizm chylił się ku upadkowi. Ale jedno w tamtych czasach było wartością, wykładowcy namawiali nas na poszerzanie naszej wiedzy o przedmioty interdyscyplinarne,, co wówczas było nowością. Dzięki temu zainteresowałem się biblioterapią.

Studium Tomasza Fetzkiego przeleżało u mnie na podręcznym stosie książek, które podjąłem się zrecenzować. Brakowało mi impulsu, tej chwili w której wszystko przemawia za tym, że to dobry moment na lekturę właśnie tej publikacji. 

Monografię dr Tomasza Fetzkiego przeczytałem jak to się mówi w jednej chwili, dzielonej na jedzenie i spanie. Dla mnie osobiście ciekawa przygoda i doświadczenie życia człowieka niepokornego, odkrywczego i jak na czasy w których przyszło mu żyć, otwartego na homo sapiens, szczególnie na tych, których potocznie nazywano idiotami czy debilami. Nie przypadkiem też skojarzyłem sobie te czasy przypomnieniem filmu Milosa Formana „Amadeusz”, gdzie mamy sekwencję ukazującą Antonio Salieriego zamkniętego w szpitalu dla umysłowo chorych. Ci zamknięci w klatkach jak zwierzęta, dożywali w nich swoich dni. Bez żadnej pomocy, terapii, a nawet zainteresowania ze strony bliskich. 

Édouard Onésime Séguin jako jeden z pierwszych pochylił się tak całościowo, wręcz holistycznie nad ich nieludzką egzystencją. Jego koncepcje pracy z niepełnosprawnymi intelektualnie wynikały przede wszystkim ze zmianą myślenia o idiotyzmie czy debilizmie. Uznał, iż systematyczna praca edukacyjna, oparta o holistyczne metody (z tym terminem mamy do czynienia w późnym okresie jego praktyki), połączenie specjalnych ćwiczeń fizycznych i edukacyjnych pozwoli wyzwolić u tych młodych ludzi pozytywne reakcje. Ich wynikiem było polepszenie komfortu ich życia, nauczenie systematyki, wyuczenie powtarzalnych czynności ułatwiających kontakt ze światem i społecznością ludzi zdrowych. 

Jak każdy początkujący edukator; dopiero później ukończył studia medyczne, zaczynał od studiowania prawa, rozpoczął praktykę u prekursorów rewolucjonizujących podejście do ludzi upośledzonych umysłowo, psychiatry Jeana-Etienne’a Esquiro, i Jeana Marca Gasparda Itarda, lekarza i pedagoga, znanego opiekuna „dzikiego dziecka”, Victora, nad którym sprawował pieczę i prowadził rozległe badania. Opis jego wypadku jest jednym z najsłynniejszych w literaturze psychologicznej. 

Zainteresował mnie szczególnie w tym studium poświęconym Séguinowi wątek uporu, konsekwencji z jaką lansował swoje podejście do młodzieży chorej umysłowo. Musiał pokonywać przy tym opór współpracujących z nim lekarzy, dla których całościowe podejście Séguina było jak na tamte czasy zbyt rewolucyjne, a przy okazji wymagało od osób zajmujących się pedagogiką niepełnosprawności umysłowej wysiłku, cierpliwości i wiedzy. A z tą ostatnią nie było tak dobrze jak dzisiaj, pokutowały lata zaniedbań i stosowania przemocy wobec „naszych chorych braci”. To było łatwiejsze do realizacji, nie wierzono też, iż upośledzeni z trwałymi uszkodzeniami mózgu zdołają na tyle przyswoić sobie efekt ćwiczeń rehabilitacyjnych i edukacyjnych by powrócić choćby w jakieś części do społeczeństwa, będąc użytecznym. Prace warsztatowe, edukacja manualna, ćwiczenia fizyczne usprawniające fizis, dla nas oczywiste wtedy stanowiły istną rewolucję. 

Edouard-Onésime Séguin przyszedł na świat w burgundzkim mieście Clamecy, 20 stycznia 1812 r. Jego ojciec, Jacques-Onésime, był miejscowym lekarzem, potomkiem starego rodu burgundzkich medyków. Ale dla biografii jego syna dużo większe znaczenie ma fakt, że Jacques-Onésime zaprzyjaźnił się podczas studiów z Jeanem-Gasparem Itard, sławnym nauczycielem Wiktora, czyli „Dzikiego Chłopca” z Aveyronu. Od 1837 r. Séguin pełnił funkcję asystenta w paryskim Instytucie Głuchoniemych. Asystował, co istotne, Itardowi, który wprowadzał go w tajniki doświadczeń, jakich nabył pracując z Wiktorem. Dzięki temu, tak jak Itard, Séguin miał swojego „Wiktora”, który nazywał się Adrien i był pacjentem Instytutu ( prawdopodobnie był dzieckiem autystycznym ()wtedy nie znano etiologii tej choroby). Po ponad rocznej pracy z chłopcem opublikował w 1839 r., wraz z Esquirolem, broszurkę „Résumé de ce que nous avons faitdepuis 14 mois (Podsumowanie tego, czego dokonaliśmy podczas 14 miesięcy). Tyle pisze o tym Fetzki w swoim studium.

Jego biografia jest mało zanana, stąd dr Fetzki poświęcił jej rozdział drugi swojej pracy. Trzeba dodać, iż młodość i dojrzewanie Séguina przypadło no lata rewolucyjnych zmian społecznych; upadek dynastii Bourbonów, potem abdykacja Ludwika Filipa i powołanie republiki, powodują, iż angażuje się politycznie, wstępuje do koła saintsimonistów, co nie zostaje bez wpływu na jego oświeceniowe myślenie o umysłowo chorych. Warto prześledzić jego losy, bo sprawdza się powiedzenie, iż ludziom „rewolucjonizującym naukę i praktykę często wiatr wieje w oczy”. Pamiętajmy, iż osoby niepełnosprawne umysłowo wzbudzały strach, niechęć, dotknęło to też Seguina i jego prywatną praktykę, którą otworzył po śmierci swoich mentorów: Esquirola i Itarda. Wbrew pozorom konflikty te i sprawy sądowe z przeciwnikami i oszczercami przyniosły jego metodzie pracy rozgłos. Pewnie dzięki temu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zatwierdziło do realizacji eksperymentalny program edukacji, który sformułował i który zastosował w Hospicjum dla Nieuleczalnie Chorych, gdzie został wychowawcą. 

Zaangażowanie po stronie saint-simonistów spowodowało, że stał się personą non grata i musiał wyjechać do Stanów Zjednoczonych. Jest już uznanym pedagogiem i terapeutą, często jeździł na kongresy, sympozja, udzielał się jako prelegent i autor rewolucyjnych jak na tamte czasy metod pracy z upośledzonymi umysłowo. Warsztaty, pomoce edukacyjne zaprezentowane w książce Fetzkiego uzmysławiają nam rangę prac jakie podjąć Séguin, tworząc właściwie od początku teorię oraz narzędzia do realizacji swoich koncepcji terapeutycznych.

Przez kolejne trzydzieści lat mógł w końcu realizować swoje koncepcje, opublikował swoje najważniejsze prace, które niestety nie były tłumaczone w Polsce. Aczkolwiek pionierzy polskiej pedagogiki specjalnej i logopedii dr Władysław Ołtuszewski i Maria Grzegorzewska znali jego dzieła w oryginale. Należy odkreślić, że jego wpływ na rozwój nowoczesnej opieki nad osobami niepełnosprawnymi intelektualnie jest aktualny do dzisiaj. Jego idee implementowała także Maria Montessori. 

Pasjonująca opowieść o upartym, stanowczym i konsekwentnym człowieku nauki, który przez cały czas walczył o uznanie swoich metod oraz podejścia do osób z umysłową niepełnosprawnością, przy okazji dzieląc różne ubytki sprawności intelektualnej i choroby na różne kategorie chorobowe. Obowiązywała wtedy zasada, iż idiotów, debili, głuptaków, autyków trzymano razem i próbowano edukować we wspólnej grupie rówieśniczej. Séguin protestował przeciwko temu, spierał się z oponentami, co skutkowało doklejeniem mu „gęby” konfliktowego. On bronił tylko swoich racji, wychodząc z argumentami nie do odrzucenia – własną długoletnią praktykąi doświadzeniem. A to dopiero z czasem torowało sobie drogę do świadomości naukowców teoretyków. Znakomita lekcja pokory dokumentująca dokonania człowieka, który całkowicie zmienił losy ludzi na świecie z niepełnosprawnością intelektualną.

źródło: https://ksiazka.net.pl/recenzja/edouard-onesime-seguin-tworca-pedagogiki-osob-z-niepelnosprawnoscia-intelektualna

Zobacz także

Polecane tytuły ( 8 inne tytuły w tej samej kategorii )

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło