Kultura popularna i tożsamość młodzieży. W niewoli władzy i wolności

Kultura popularna i tożsamość młodzieży. W niewoli władzy i wolności

ISBN: 978-83-7850-641-6
35,00 zł
Czas dostawy kurierem InPost 24 godziny

Książka dostępna w wersji elektronicznej e-book.

Podstawowa teza Autora, znanego socjologa kultury i edukacji, odnosi się do przekonania, że współczesny człowiek żyje jednocześnie w dwóch równorzędnych rzeczywistościach. Pierwsza z nich działa w oparciu o zasadę wolności jednostki w kwestii kreowania własnej biografii i tożsamości oraz niekończących się (pozornie?) swobodnych wyborów, dokonywanych na płaszczyźnie kultury popularnej i konsumpcji, natomiast druga z rzeczywistości działa w sposób odwrotny: jej logika wspiera się na potężnych regulatorach tożsamości i życia społecznego.

Wersja książki
Ilość

Po sukcesach książek „Kryzys męskości w kulturze współczesnej” (Impuls 2007) i „Tożsamość ciało i władza w kulturze instant” (Impuls 2010) prezentujemy Czytelnikom kolejną znakomitą pozycję profesora Zbyszko Melosika.

Podstawowa teza Autora, znanego socjologa kultury i edukacji, odnosi się do przekonania, że współczesny człowiek żyje jednocześnie w dwóch równorzędnych rzeczywistościach. Pierwsza z nich działa w oparciu o zasadę wolności jednostki w kwestii kreowania własnej biografii i tożsamości oraz niekończących się (pozornie?) swobodnych wyborów, dokonywanych na płaszczyźnie kultury popularnej i konsumpcji, natomiast druga z rzeczywistości działa w sposób odwrotny: jej logika wspiera się na potężnych regulatorach tożsamości i życia społecznego.

W tożsamość współczesnego człowieka wpisana jest więc podstawowa sprzeczność: oto, z jednej strony, zorientowana jest na swobodne dryfowanie po różnych sferach (pop)kultury, na przyjemność, afektywność i konsumpcję, jednak z drugiej, w sferze relacji z biurokracjami i instytucjami, jak również w sferze prawnej czy medycznej, obowiązuje ją – pod groźbą różnorodnych formalnych lub społecznych sankcji – maksymalny racjonalizm, zdyscyplinowanie i regulacja. Co ciekawe, podobny dualizm przestał budzić u współczesnych „poczucie schizofrenii”, nauczyli się bowiem „przerzucać zwrotnicę” z jednego bieguna swej tożsamości na drugi – w konsekwencji postmodernistyczne rozproszenie kulturowe splata się z modernistyczną tendencją do biurokratycznej i instytucjonalnej uniformizacji. (…)

Uzasadnienie dla swojej tezy Zbyszko Melosik przeprowadza w efektownych, niekiedy wręcz fascynujących narracjach, którym towarzyszy głębokie zakorzenienie w różnorodnych teoriach z zakresu socjologii kultury i studiów kulturowych. Zadziwia lekkość pióra i swoboda, z jaką podróżuje po odmiennych krajach i kulturach, przeprowadzając pogłębione studia przypadków współczesnych fenomenów kulturowych.

Nie jest to przy tym książka zbyt optymistyczna, czego wyrazem jest jej znaczący podtytuł: „w niewoli władzy i wolności”, odnoszący się do różnorodnych konfiguracji w zakresie relacji między tożsamością jednostki a rzeczywistością społeczną. (…)

W zakończeniu książki Autor podejmuje próbę umieszczenia analiz i interpretacji, zawartych w poszczególnych jej częściach i rozdziałach, w kontekście pedagogicznym. W tej części Zbyszko Melosik prezentuje niespodziewany powrót do przeszłości – do pewnych tradycyjnych propozycji w zakresie wychowania. Wydaje się, jak gdyby świat, który opisał tak znakomicie na kartach swojej książki, nieco go przeraził…

100 Przedmioty

Opis

Książka elektroniczna - E-book
Epub, Mobi
PDF

Specyficzne kody

isbn
978-83-7850-641-6

Melosik Zbyszko

socjolog, profesor zwyczajny, doktor habilitowany, kierownik Zakładu Socjologii Edukacji na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, członek Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, wykładowca na uniwersytetach amerykańskich (stypendysta Fulbrighta i wizytujący profesor - University of Virginia, Charlottesville). Zajmuje się kulturą popularną, ze szczególnym uwzględnieniem kultury amerykańskiej oraz współczesnymi systemami edukacyjnymi. Autor wielu książek dotyczących tożsamości młodzieży współczesnej, kultury popularnej, społecznych funkcji edukacji oraz szkolnictwa amerykańskiego. Wybrane publikacje:

• Współczesne amerykańskie spory edukacyjne : (między socjologią edukacji a pedagogiką postmodernistyczną), Poznań 1994, Wydawnictwo naukowe UAM .

• Postmodernistyczne kontrowersje wokół edukacji, Poznań–Toruń 1995, Wyd. Edytor.

• Tożsamość, ciało i władza. Teksty kulturowe jako (kon)teksty pedagogiczne, Poznań–Toruń 1996, Wyd. Edytor.

• (z Tomaszem Szkudlarkiem), Kultura, tożsamość i edukacja. Migotanie znaczeń, Kraków 1998, Oficyna wyd. Impuls.

• Uniwersytet i społeczeństwo : dyskursy wolności, wiedzy i władzy, Poznań 2002, Wyd. Wolumin.

• Kryzys męskości w kulturze współczesnej, Poznań 2002, wyd. II, Oficyna wyd. Impuls, Kraków 2006.

• Teoria i praktyka edukacji wielokulturowej, Kraków 2007, Oficyna wyd. Impuls. Źródło: Wikipedia.

Wprowadzenie    

Część pierwsza

Popkulturowe i globalne konstrukcje tożsamości młodzieży

Rozdział 1. Kultura wysoka i kultura popularna a systemy stratyfikacji społecznej: teoria Pierre’a Bourdieu versus praktyki kulturowej deklasyfikacji    

Rozdział 2. (Pop)postsubkultury i tożsamość młodzieży w kulturze tymczasowości    

Rozdział 3. Globalizacja i młodzież współczesna: amerykanizacja czy (pop)kulturowa emancypacja?    

Rozdział 4. Globalny nastolatek i kultura typu all inclusive   

Rozdział 5. Tożsamość typu supermarket i (pop)rekonstrukcje stylu życia młodzieży   

Część druga

Kultura popularna, teksty kulturowe i wolność (re)kreacji tożsamości

Rozdział 1. McDonald’s: elegancki fast food i inwazyjna glokalizacja smaku   

Rozdział 2. Coca-cola: (drink-)tożsamość w kulturze natychmiastowej przyjemności   

Rozdział 3. Prozac: (pop)szczęście i sukces życiowy w społeczeństwie współczesnym 

Rozdział 4. Facebook i społeczne konstrukcje narcyzmu (o tożsamości zamkniętej w celi wizerunku)   

Rozdział 5. Instant gwiazdy, idole i celebryci: koniec autorytetów?   

Rozdział 6. Strategie luksusu w społeczeństwie współczesnym: stratyfikacje bogactwa i podróbek   

Rozdział 7. Popreprezentacje i koniec autentyczności w kulturze współczesnej 

Część trzecia

Regulowanie i kontrolowanie tożsamości w społeczeństwie współczesnym

Rozdział 1. Neoliberalna jednostka: w niewoli (prze)projektowania własnej tożsamości?   

Rozdział 2. Biurokratyzacja i instytucjonalizacja biografii: strategie regulowania tożsamości 

Rozdział 3. Jurydyzacja codzienności: bezradność jednostki w obliczu normy i prawnika   

Rozdział 4. Medykalizacja i farmakologizacja: zamknięcie w klaustrofobii chorego ciała 

Rozdział 5. Wskaźnikowanie człowieka i rzeczywistości jako forma sprawowania władzy   

Rozdział 6. Technologizacja życia i wirtualizacja tożsamości: wolność zniewolenia w kulturze upozorowania? 

Rozdział 7. Codzienność tożsamości i polityka społecznych niepokojów 

Rozdział 8. Tożsamość, codzienność i multiplikacje popekspertyzmu   

Zakończenie: pedagogika i młodzież (powrót do rzeczywistości)   

Bibliografia   

Nota o autorze   

fragment

Kultura popularna, choć towarzyszy nam na co dzień i choć traktujemy ją jako coś oczywistego, tak naprawdę jest zjawiskiem złożonym. Zasady nią rządzące są na tyle skomplikowane i nieprzewidywalne, że naukowy dyskurs jej poświęcany staje się coraz bardziej rozbudowany. To, co dla przeciętnego użytkownika popkultury jest oczywiste, dla badacza kultury może być zaczątkiem rozważań i refleksji opartych na licznych przypisach i odwołaniach do innych myślicieli.

Kultura popularna i tożsamość młodzieży Zbyszko Melosika jest publikacją, która podejmuje niełatwe wyzwanie opisania współczesnego stanu popkultury (a raczej jednego z etapów rozwoju ciągle zmieniającej się przecież kultury) w kontekście próby zdefiniowania, czym jest obecna młodzież.

W latach 60, 70, a nawet 80 ubiegłego stulecia kategoria młodzieży była łatwa do zdefiniowania. Co więcej, młodzież wyraźnie odróżniała się od dorosłych i dzieci. Charakteryzował ją przede wszystkim bunt wobec zastanej kultury i obyczajowości. Jak wiemy, młodzieżowe ruchy przyczyniły się do kilku spektakularnych rewolucji, zmieniających oblicze świata.

Dawniej młodzi ludzie jednoczyli się w grupy o podobnych poglądach. Nosi charakterystyczne stroje, słuchali określonej muzyki, definiowali siebie w opozycji wobec innych grup. Byli zdefiniowani i konkretni. Obecni nastolatkowie są bardziej rozmyci, mniej konkretni. Nie grupują się w stałe, jasno określone subkultury. Co więcej – nigdy nie przestają być młodzieżą. Jeszcze pod koniec XX wieku znalezienie pracy i założenie rodziny stanowiło koniec młodości - zaczynała się dorosłość, związana z odpowiedzialnością. Teraz to się zmienia. Obecni trzydziestolatkowie, choć utrzymujący rodziny, nie rezygnują z młodzieńczych pasji. Co więcej – zarabiają, więc stać ich na realizowanie planów. Chodzą na koncerty, uprawiają różnego typu aktywności dotąd przypisywane nastolatkom. Rynek widzi ich potrzeby, stawiając na reaktywowanie zespołów muzycznych z ich młodości. Powracają do łask muzycy z lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Górna granica wieku młodzieży nie jest już określona.

Zbyszko Melosik zwraca uwagę na coraz popularniejszą w badaniach kulturowych kategorię „globalnego nastolatka”. Jego tożsamość nie jest związana z narodowością, lecz raczej z kulturą masową. Na tym obszarze globalny nastolatek znajduje porozumienie z innym globalnym nastolatkiem z odległego kulturowo kraju. Są w stanie się „dogadać” językiem YouTube’a, Facebooka czy muzycznych stacji telewizyjnych. Różnice nie mają dla nich znaczenia - pod warunkiem, że nie dotyczą gustów.

To, co podobać się może w obszernej przecież książce Melosika, to umiejętność płynnego przechodzenia od dyskursu naukowego na najwyższym światowym poziomie do analiz takich fenomenów kultury popularnej jak Hello Kitty, wczasy all inclusive czy przyjmowanie za oczywistość istnienia restauracji szybkiej obsługi. Książkę podzielono na trzy części. Pierwsza, najbardziej teoretyczna, dotyczy globalnych i popkulturowych prób zdefiniowania tożsamości młodzieży w kontekście globalizacji i wszechobecności kultury popularnej oraz ich wpływu na wizerunek współczesnego nastolatka. W drugiej części autor przedstawia konkretne, najbardziej charakterystyczne przykłady przejawów kultury popularnej. Są to: McDonald’s, coca-cola, prozac, Facebok, celebryci, oryginał kontra podróbka oraz kategoria autentyczności. Trzecia część skupia się na wolności i kontroli jako mniej lub bardziej subtelnych sposobach manipulacji. Nie sposób streścić tak wielu problemów poruszanych w tym opracowaniu w krótkiej recenzji. Tom stanowi doskonałe kompendium wiedzy o najnowszej kulturze bez ostatecznych definicji. Zmusza do myślenia i głębszej refleksji, a przy tym jest fascynującą lekturą.

Autor przywołuje znane definicje globalizacji, kultury popularnej, masowej, ale nie powtarza ich po raz setny, skupia się raczej na najnowszych badaniach i próbach zdefiniowania zjawiska. Dzięki temu opracowanie czyta się znakomicie, poruszane tu problemy opisane zostały w sposób jasny, a zarazem pozwalają czytelnikowi na własne wnioski i snucie swoich rozważań. Melosik zasiewa w czytelniku ziarno, które bujnie kiełkuje.

Katarzyna Krzan

http://www.granice.pl/recenzja,kultura-popularna-i-tozsamosc-mlodziezy--w-niewoli-wladzy-i-wolnosci,10947

Pomimo to wszystko – według autora – dzisiejszy człowiek nie wydaje się zagubiony ani nie wydaje się żyć schizofrenicznie. Takie spojrzenie w szczególności na młodzież niejako kłóci się z naszym stereotypowym myśleniem o rzeczywistości, w której funkcjonujemy oraz którą obserwujemy za pośrednictwem środków masowego przekazu.

Badanie kultury współczesnej wymaga od dzisiejszych naukowców nie tylko doskonałego warsztatu badawczego, ale i przede wszystkim zrozumienia zjawisk jej towarzyszących oraz procesów globalizacji. Jeden z najwybitniejszych polskich socjologów Zbyszko Melosik już niejednokrotnie dowiódł swymi publikacjami, że poza świetną znajomością metodologii badań, potrafi również obserwować rzeczywistość kulturową i wyciągać ze swych obserwacji celne wnioski. Najnowsza jego książka zatytułowana „Kultura popularna i tożsamość młodzieży. W niewoli władzy i wolności” jest kolejnym potwierdzeniem wielkiego kunsztu autora.

Ta gorąco polecana monografia stanowi niewątpliwie dojrzałe dzieło, a także niejako podsumowanie dotychczasowego dorobku Zbyszka Melosika. Jednocześnie zawiera w sobie prezentację ważnego stanowiska w toczącej się debacie na temat identyfikacji i autoidentyfikacji młodych ludzi w dobie globalizacji. W centrum uwagi profesora znalazły się wszakże tym razem kultura popularna i młodzież. Podjął się on wyzwania zrekonstruowania popularnych fenomenów w kontekście tożsamości młodzieży. Zaproponował przy tym całkiem nową, dotąd – jak się wydaje – w ogóle nieeksponowaną perspektywę spojrzenia na otoczenie i środowisko, w którym żyje człowiek. Mianowicie wskazał na jego funkcjonowanie niejako w dwóch rzeczywistościach, to znaczy na dwóch płaszczyznach. Pierwsza z nich istnieje na bazie zasady wolności jednostki w procesie kształtowania własnej biografii, tożsamości oraz pozornie nieograniczonych wyborów dokonywanych w sferze kultury popularnej i konsumpcji. Logika drugiej sprowadza się do świadomości działania przemożnych regulatorów tożsamości, a także szerzej – życia społecznego w ogóle. Przynosi to szereg paradoksów i sprawia, że treści identyfikacji współczesnego człowieka nieodmiennie towarzyszy poczucie sprzeczności wytwarzanej za pośrednictwem rozmaitych bodźców umieszczonych w różnych konfiguracjach.

Pomimo to wszystko – według autora – dzisiejszy człowiek nie wydaje się zagubiony ani nie wydaje się żyć schizofrenicznie. Takie spojrzenie w szczególności na młodzież niejako kłóci się z naszym stereotypowym myśleniem o rzeczywistości, w której funkcjonujemy oraz którą obserwujemy za pośrednictwem środków masowego przekazu. Po przekonującej i trafnej argumentacji, bogatej w wartościowe dowody, czytelnik z pewnością przychyli się do stanowiska Zbyszka Melosika. Zanim jednak to uczyni, warto, aby podelektował się przemyślanym i twórczym opracowaniem autora skupiającego swą uwagę na popkulturowych i globalnych konstrukcjach tożsamości młodzieży, analizie tekstów kulturowych czy regulowaniu i kontrolowaniu tożsamości w społeczeństwie współczesnym. Są one niesłychanie aktualne oraz bez wątpienia okażą się niezastąpioną pomocą naukową czy dydaktyczną dla wszystkich osób zajmujących się analizowaniem dzisiejszej rzeczywistości społecznej.

Do najciekawszych należą między innymi społeczne konstrukcje narcyzmu na Facebooku, refleksja nad zmierzchem autorytetów za sprawą pojawienia się instant gwiazd, idolów, celebrytów, głos w dyskusji na temat poprezentacji i końca autentyczności w kulturze współczesnej. Wszystkie one są naprawdę oryginalnymi analizami, a także rzucają nowe światło na znane zjawiska. Odkrywają tym samym nieznane oblicza znanych elementów współczesnej rzeczywistości.

Monografia Zbyszka Melosika pod tytułem „Kultura popularna i tożsamość młodzieży. W niewoli władzy i wolności” to obecnie najbardziej pogłębiony intelektualnie przegląd teorii dotyczących procesu konstruowania tożsamości ludzi XXI wieku. Powinna stać się lekturą obowiązkową nie tylko dla kulturoznawców, socjologów, antropologów i pedagogów, ale przede wszystkim dla wszystkich tych, którzy pragną pojąć – nieidące w parze z zagubieniem – uwikłanie człowieka w meandrach współczesnej kultury popularnej. Pomimo swych znakomitych walorów naukowych, za sprawą genialnej narracji, książkę czyta się niczym powieść o społeczności, której jest się mikrocząstką. Odkrywanie innych zalet monografii będzie dla czytelnika przyjemnością nieodłączną od każdej kolejnej strony jej lektury.

Krzysztof Wróblewski

http://www.konserwatyzm.pl/artykul/11713/zbyszko-melosik-kultura-popularna-i-tozsamosc-mlodziezy-w-ni

Zbyszko Melosik jest znakomitym obserwatorem kultury współczesnej i nie uchyla się od poszukiwania odpowiedzi na trudne pytania, które stawia edukacji dzisiejszy świat. Kultura popularna i tożsamość młodzieży. W niewoli władzy i wolności to wartościowe opracowanie, które wciąga czytelnika i prowokuje do zajęcia stanowiska wobec omawianych kwestii. Język książki jest jej mocną stroną. Dzięki precyzyjnej narracji czyta się ją dobrze i z zainteresowaniem. Jestem przekonany, że opiniowana publikacja szybko znajdzie się na listach obowiązkowych lektur dla studentów pedagogiki, kulturoznawstwa i socjologii. Nasz nowy świat być może nie jest wspaniały, ale to właśnie w nim przyszło nam żyć. Książka Zbyszka Melosika pozwala lepiej go rozumieć.

Z recenzji prof. dr. hab. Witolda Jakubowskiego

Zbyszko Melosik tak pisze swoje książki, że czytamy je z pasją fanów piłkarskiego klubu przeżywających grę swojej drużyny. Po raz kolejny mamy możliwość uczestniczenia w decydującym o wartości wykształcenia „meczu” kultury wysokiej z popkulturą. Znakomita jest ostatnia część monografii, która dotyczy regulowania i kontrolowania tożsamości w społeczeństwie współczesnym, gdyż odsłania procesy, mechanizmy i socjotechniczne zabiegi władzy w państwach demokratycznych, w ukryty sposób pozbawiające obywateli ich podmiotowości. Ogromną zaletą książki jest to, że Autor zamyka ją własnym pedagogicznym rozrachunkiem z rzeczywistością. Dawno nie czytałem tak znakomicie uargumentowanej rozprawy, w której wykorzystano najnowsze źródła i wyniki światowych badań nad ponowoczesnymi społeczeństwami i rozwijanymi w nich (pop)kulturami.

Z recenzji prof. dr. hab. Bogusława Śliwerskiego

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło