• Obniżka
Etnografia wizualna w badaniach i praktyce pedagogicznej

Etnografia wizualna w badaniach i praktyce pedagogicznej

ISBN: 978-83-7587-979-7
49,80 zł
30,00 zł Zniżka 19,80 zł
Czas dostawy publikacji papierowych kurierem InPost 24 godziny

Intencją Autora było wskazanie potencjału etnografii wizualnej, w mniejszym stopniu zaś ewentualnych pułapek metodologicznych czyhających na badacza sięgającego po materiały wizualne, choć i o tym uważny Czytelnik znajdzie niejedną uwagę. Ograniczyłam krytyczne komentarze w przekonaniu, że niewiele jest w Polsce prób wykorzystywania badań etnograficznych w naukach o wychowaniu, a krytyczne uwagi raczej uprawomocnią model badania kultury szkoły zza biurka, niż zachęcą do ich weryfikacji.

Ilość

Książka stanowi bardzo interesującą i nowatorską w polskich warunkach propozycję wykorzystania etnografii wizualnej w badaniach ewaluacyjnych – szczególne w autoewaluacji. Autorka wychodzi naprzeciw potrzebom praktyków poszukujących nowych rozwiązań odnośnie do ewaluacji własnej pracy. Istniejące w Polsce regulacje prawne rodzą pokusę upowszechniania się praktyk typowych dla ewaluacji biurokratycznej. Prowadzi się je tylko dlatego, że istnieje nakaz prawa. Rzadko kiedy prowadzone ewaluacje „wewnętrzne” spełniają nawet elementarne wymogi metodologiczne. Od badań ewaluacyjnych oczekuje się danych do samooceny i potwierdzenia tego wszystkiego, co i tak już wiadomo.

Proponowana przez J. Nowotniak fotoewaluacja znosi wspomniane ograniczenia. Jej walorem jest akcentowanie, że – szczególnie w autoewaluacji – ważne jest, by dostarczała ona danych do podejmowania decyzji skierowanych na projakościową zmianę (ewaluacja rozwojowa) oraz generowała wiedzę o własnej pracy i jej uwarunkowaniach (ewaluacja poznawcza).

Przedstawiona w tej części książki propozycja jest bardzo dobrze ugruntowana zarówno w teorii, jak i w metodologii badań. Sięgający po nią nauczyciele siłą rzeczy ulokują siebie w roli badaczy własnej praktyki.

Z recenzji dr. hab. Henryka Mizerka, prof. UWM

Intencją Autora było wskazanie potencjału etnografii wizualnej, w mniejszym stopniu zaś ewentualnych pułapek metodologicznych czyhających na badacza sięgającego po materiały wizualne, choć i o tym uważny Czytelnik znajdzie niejedną uwagę. Ograniczyłam krytyczne komentarze w przekonaniu, że niewiele jest w Polsce prób wykorzystywania badań etnograficznych w naukach o wychowaniu, a krytyczne uwagi raczej uprawomocnią model badania kultury szkoły zza biurka, niż zachęcą do ich weryfikacji.

Opisane w tej pracy projekty badawcze mogą się stać pomocne w odpowiedzi na pytanie, kiedy wykorzystywać etnografię wizualną. Mam też nadzieję, że pozwolą lepiej zrozumieć procedury gromadzenia danych i ich opracowywania, przyczyniając się do podniesienia popularności badań etnograficznych wśród pedagogów. Materiał zawarty w publikacji ma charakter poglądowy i nie stanowi uniwersalnego modelu badań.

Książka składa się z dwóch części: pierwsza podkreśla wykorzystanie etnografii wizualnej w projektach badawczych, druga kieruje uwagę Czytelnika w stronę praktyki pedagogicznej.

Pierwszy rozdział to charakterystyka badań etnograficznych, jej znaczenia w naukach o wychowaniu, rozpoczynająca się od ogólnych ustaleń terminologicznych, odnoszących się także do problemu wizualności i statusu obrazu, uprawomocnionego przez etnografię wizualną. W rozdziale drugim opisano szczegółowo model badań wykorzystany przy eksploracji ukrytych programów, przygotowano grunt do przedstawienia technik fotograficznych oraz zagadnień związanych z interpretacją materiału wizualnego. Przedstawione badanie ukrytych programów polega na analizie wizualnych tekstów kultury, nade wszystko zaś praktyk kulturowych, strategii i działań komunikacyjnych, mechanizmów społecznych tabuizujących widzenie. Kilka słów poświęcono również fenomenowi tworzenia albumów szkolnych, swoistych prezentacji podlegających permanentnym zmianom, uprawomocniających aktualnie obowiązujące wizje szkolnych kultur. Idealizacje, na potrzeby których dokonywana jest rekonstrukcja zbiorów, same w sobie stają się punktem odniesienia dla członków szkolnych społeczności, by przy ich pomocy mogli tworzyć i umacniać grupową tożsamość. W rozdziale trzecim autorzy fotografii przenoszą Czytelnika w obszar refleksji dotyczących dyskursu wiedzy – władzy Michela Foucaulta w „zwizualizowanym” świecie szkoły.

Pierwszą część zamyka próba zobrazowania społecznego świata pokoju nauczycielskiego. Wyeksponowano tutaj pracę nad esejem fotograficznym pedagogów. Materiał empiryczny poddany analizie ma również postać fotodokumentów przestrzeni edukacyjnej przygotowanych przez nauczycieli.

Druga część książki jest wykładnią mojego przekonania, że badanie jakościowe to nie tylko i nie przede wszystkim wybór takich czy innych technik badawczych, lecz określona filozofia badania naukowego w naukach społecznych. Pierwszy rozdział drugiej części książki został poświęcony fotoewaluacji w przekonaniu, że fotografowanie i pokazywanie szkolnej rzeczywistości może wiele zmienić w położeniu uczniów i nauczycieli. Decydentom oświatowym wielokrotnie należy te problemy „nie tylko uzmysłowić, ale i pokazać”.

W rozdziale drugim opisałam badania zrealizowane wspólnie ze studentami. Starałam się znaleźć odpowiedź na pytanie: jak poradzić sobie z nauczaniem metodologii badań społecznych w kontekście jej etycznych aspektów? Uwypukliłam tu znaczenie etnografii wizualnej, mającej ogromne możliwości oddziaływania na wyobraźnię studenta, z którą to „porządna” i obrosła w tradycję oralną dydaktyka akademicka radzi sobie dość słabo. Przy okazji omawiania współpracy ze studentami naświetliłam problem danych wrażliwych pozyskiwanych w badaniach etnograficznych. W ostatnim rozdziale monografii, stanowiącym zarazem zakończenie, starałam się wyeksponować wszystkie możliwości etnografii wizualnej, świadomie narażając się na zarzut zaniechania krytycznego oglądu tej metody.

100 Przedmioty

Opis

Książka papierowa
oprawa miękka

Nowotniak Justyna

Oficyna Wydawnicza "Impuls"

Autor

Nowotniak Justyna

ISBN druk

978-83-7587-979-7

ISBN e-book

Objętość

280 stron

Wydanie

I, 2012

Format

B5 (160x235)

Oprawamiękka, klejona, fola matowa

Wstęp

Część I

Etnografia wizualna w badaniach pedagogicznych

1. Badania etnograficzne w naukach społecznych

Istota etnografii

Etnografia edukacyjna jako „kultura studiowania kultur”

Reprezentacje fotograficzne – obiektywność i prawda obrazów

Fotografia na usługach etnografii – narodziny etnografii wizualnej

2. „Nie do zobaczenia”, czyli etnografia wizualna w badaniu programów ukrytych

Program ukryty jako kategoria semantyczna

Edukacyjne konceptualizacje programu ukrytego

Model badań własnych

Techniki fotograficzne w etnografii wizualnej – projektowanie i realizacja

Analiza danych jakościowych

Interpretacja materiałów wizualnych

„Nieoswojona” przestrzeń szkolnego budynku

Ukryty wymiar szkolnej wiedzy ucznia i jej wizualne przedstawienia

Ocenianie wewnątrzszkolne – podział i dystrybucja przychylności losu

Raporty etnograficzne

3. Dyskurs wiedzy/władzy Michela Foucaulta w przestrzeni szkoły Archeologia patrzenia

W fotograficznym skrócie o przestrzeni, władzy i wiedzy w projekcie Michela Foucaulta

Wszechobecność władzy

Władza dyscyplinarna – wizualne przedstawienia

Zakończenie, czyli powrót nowego

4. Społeczne światy nauczycieli. Pokój nauczycielski w obiektywie aparatu fotograficznego

Przebieg i charakterystyka badań

Odkrywanie społecznego świata pokoi nauczycielskich – pierwsze wnioski

Część II

Etnografia wizualna w praktyce pedagogicznej

1. Fotoewaluacja „społecznej architektury” szkoły – o nowy wymiar ewaluacji wewnętrznej

Między etnografią stosowaną a ewaluacją – rozważania terminologiczne

Miejsce badań ewaluacyjnych w nowym systemie nadzoru pedagogicznego w Polsce

Ewaluacja wewnętrzna jako badanie szkolnej codzienności – fazy fotoewaluacji

Analiza materiału wizualnego i wnioski

Pożytki fotoewaluacji

Dobre praktyki, czyli aktywny uczeń podmiotem na przerwie i w sali lekcyjnej

Fotoewaluacja jako narzędzie pedagogicznej interwencj

2. Etnografia wizualna w kształceniu akademickim. Etyczne problemy danych wrażliwych

Zakończenie

Bibliografia

Fragment

Z jednej strony zobaczymy w książce, jak sądzę, wyjątkową metarefleksję nad własnym, unikatowo oryginalnym doświadczeniem badawczym Autorki, która z powodzeniem wypromuje w ten sposób badania wizualne w badaniach i praktyce pedagogicznej. Z drugiej zaś strony, dzięki książce Justyny Nowotniak (pokazującej, jak – nie dając dzieciom potrzebnego miejsca – uczymy je „bylejakości”; jak bezsensownie zagospodarowujemy przestrzeń, formalizując nasze relacje i niszcząc warunki do efektywnej komunikacji i dialogu) bardziej zrozumiała może się okazać przestrzeń, w której żyjemy, i lepiej, bo – mając w pamięci, na przykład, uświadomione nam przez Autorkę pożytki z fotoewaluacji – z większą uważnością, będziemy zagospodarowywać nie tylko szkolne klasy i pokoje nauczycielskie, ale po prostu „nasz świat”. Być może, za pośrednictwem tego dzieła, sprawniej będziemy go czynić naprawdę wspólnym. Książka stanowi zatem wkład zarówno w budowanie warunków do społecznej zmiany, jak w rozwój jej teoretycznych podstaw i rekonstrukcji.

Z recenzji prof. zw. dr hab. Marii Mendel

Część druga recenzowanej książki stanowi bardzo interesującą i nowatorską w polskich warunkach propozycję wykorzystania etnografii wizualnej w badaniach ewaluacyjnych – szczególne w autoewaluacji. Autorka wychodzi naprzeciw potrzebom praktyków poszukujących nowych rozwiązań odnośnie do ewaluacji własnej pracy. Istniejące w Polsce regulacje prawne rodzą pokusę upowszechniania się praktyk typowych dla ewaluacji biurokratycznej. Prowadzi się je tylko dlatego, że istnieje nakaz prawa. Rzadko kiedy prowadzone ewaluacje „wewnętrzne” spełniają nawet elementarne wymogi metodologiczne. Od badań ewaluacyjnych oczekuje się danych do samooceny i potwierdzenia tego wszystkiego, co i tak już wiadomo.

Proponowana przez J. Nowotniak fotoewaluacja znosi wspomniane ograniczenia. Jej walorem jest akcentowanie, że – szczególnie w autoewaluacji – ważne jest, by dostarczała ona danych do podejmowania decyzji skierowanych na projakościową zmianę (ewaluacja rozwojowa) oraz generowała wiedzę o własnej pracy i jej uwarunkowaniach (ewaluacja poznawcza).

Przedstawiona w tej części książki propozycja jest bardzo dobrze ugruntowana zarówno w teorii, jak i w metodologii badań. Sięgający po nią nauczyciele siłą rzeczy ulokują siebie w roli badaczy własnej praktyki.

Z recenzji dr. hab. Henryka Mizerka, prof. UWM

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło