Książka Jolanty A. Mazur zawiera wiele cennych ustaleń dotyczących całych zespołów ludzkich współtworzących i wspomagających opiekę nad polskim dzieckiem osieroconym i opuszczonym po pierwszej wojnie światowej. [...]
Najniższa cena w ciągu ostatnich 30 dni 30,00 zł
Książka Jolanty A. Mazur zawiera wiele cennych ustaleń dotyczących całych zespołów ludzkich współtworzących i wspomagających opiekę nad polskim dzieckiem osieroconym i opuszczonym po pierwszej wojnie światowej. [...]
Książka dostępna w wersji elektronicznej e-book
Praca ma na celu omówienie inicjatyw tworzenia się i działania instytucji opiekuńczo-resocjalizacyjnych dla nieletnich (w tym kurateli sądowej) w Lublinie w okresie międzywojennym na tle procesów o zasięgu ogólnopolskim. W przeprowadzonych badaniach starano się określić zasadnicze działania państwa polskiego oraz instytucji prywatnych, samorządowych i kościelnych wobec przestępczości nieletnich w latach 1918–1939.
Zgodnie z myślą H. Radlińskiej budowanie systemu opieki nad dzieckiem bez znajomości i uwzględnienia uwarunkowań historycznych byłoby skazane na niepowodzenie : „[…] trzeba poznać dotychczasowy dorobek i metody pedagogiczne, żeby móc skutecznie pracować dalej, prowadząc dzieło przez poprzedników rozpoczęte”. Poznanie historii skutecznych oddziaływań profilaktycznych, resocjalizacyjnych i terapeutycznych wobec nieletnich przestępców, śledzenie rozwoju instytucji opieki i wychowania młodzieży trudnej, zwłaszcza w pierwszej połowie XX w., może być pomocne w wypracowaniu programów działań dla współczesnych pedagogów i wychowawców, a także twórców polityki prawno-karnej.
Książka systematyzuje i poszerza wiedzę z zakresu historii wychowania i opieki społecznej, historii polskiej myśli pedagogicznej i pedagogiki resocjalizacyjnej. Składa się ze wstępu, pięciu rozdziałów, zakończenia oraz Aneksu.
W rozdziale 1 omówiono genezę i uwarunkowania prawne kształtowania się systemu instytucjonalnej opieki nad dzieckiem w Polsce w okresie międzywojennym. Zdefiniowano podstawowe pojęcia używane w ówczesnej literaturze przedmiotu, a także dokonano charakterystyki nieletnich sprawców przestępstw.
W rozdziale 2 przedstawiono uwarunkowania przestępczości nieletnich, w tym problemy społeczno-oświatowe w Lublinie w latach 1919–1939. Dokonano przeglądu badań na temat zjawiska przestępczości.
W rozdziale 3 analizie poddano rozwój sądów dla nieletnich i ich instytucji pomocniczych (misji dworcowych, Towarzystwa Opieki nad Więźniami „Patronat”, poradni pedagogiczno-psychologicznych, Ligi Opieki nad Młodzieżą i Dziećmi Opuszczonymi i Zaniedbanymi, policji kobiecej, jak również domów pracy dobrowolnej i przymusowej).
Analizy zawarte w rozdziale 4 dotyczą instytucji opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych w Polsce, które stanowią tło do charakterystyki działalności podobnych placówek w Lublinie. Zaprezentowany został ogólny model opieki zakładowej realizowanej przez placówki zakonne, samorządowe i państwowe. Omówiona została również działalność profilaktyczna misji dworcowych, pogotowia opiekuńczego, opiekunów społecznych, a także wybrane problemy związane z ich działalnością. Dokonano charakterystyki zakładów katolickich, dotychczas w literaturze przedmiotu często pomijanych. Zakłady prowadzone przez Kościoły ewangelicki i prawosławny, jak również gminy żydowskie oraz inne związki wyznaniowe, nie zostały uwzględnione, gdyż uznano je za oddzielny problem badawczy.
Rozdział 5 dotyczy działalności opiekuńczo-wychowawczej podejmowanej na terenie Lublina. Rozpatrzono w nim działalność państwa, towarzystw dobroczynnych i zakonów, w szczególności: Zakładu św. Antoniego (prowadzonego przez siostry pasterki), Osady Dziecięcej, Zakładu Rzemieślniczo-Wychowawczego Braci Misjonarzy Kresowych, bursy Andrzejów, Miejskiego Zakładu Wychowawczego im. S. Jachowicza oraz zakładów opiekuńczo-wychowawczych: Sali Sierot i Domu Zarobkowego, działających pod auspicjami Lubelskiego Towarzystwa Dobroczynnego (prowadzonego przez siostry szarytki). Dodatkowo zarysowano działalność świetlic i kolonii letnich jako form opieki częściowej, mającej znaczenie profilaktyczne w zapobieganiu przestępczości.
Książkę wieńczy podsumowanie zawierające wnioski praktyczne oraz postulaty dalszych badań naukowych w zakresie instytucjonalnej opieki nad dzieckiem w Polsce i Lublinie w okresie międzywojennym. Dysertacja zawiera także Aneks, obejmujący tabele, mapy i fotografie, które dokumentują działalność osób oraz instytucji zaangażowanych w rozwój systemu opieki i resocjalizacji.
Opis
Specyficzne kody
Mazur Jolanta
Doktor nauk społecznych w zakresie pedagogiki, asystent w Zakładzie Pedagogiki Szkoły Wyższej i Polskiej Myśli Pedagogicznej w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego a także nauczyciel mianowany z 11 letnim doświadczeniem w pracy dydaktyczno-wychowawczej. Interesuje się pedagogiką opiekuńczo- wychowawczą, historią wychowania, resocjalizacją i probacją. Absolwentka pedagogiki opiekuńczo-resocjalizacyjnej oraz pedagogiki wczesnoszkolnej i przedszkolnej na Wydziale Nauk Społecznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.
Autorka ponad 20 publikacji naukowych, w tym w jęz. angielskim i francuskim, realizatorka międzynarodowych projektów edukacyjnych m.in. LLP Erasmus i innych programów badawczych, Członek Zespołu Pedagogiki Chrześcijańskiej PAN i PTP. Hobbistycznie – pilot wycieczek krajowych i zagranicznych.
Oficyna Wydawnicza "Impuls"
Autor | Mazur Jolanta |
ISBN druk | 978-83-8095-366-6 |
ISBN serii | 978-83-8095-862-3 |
Objętość | 326 strony |
Wydanie | I, 2017 |
Format | |
| Oprawa |
Wykaz skrótów
Wprowadzenie
Rozdział 1
PRZESTĘPCZOŚĆ, OPIEKA I RESOCJALIZACJA NIELETNICH W II RZECZYPOSPOLITEJ
1.1. Geneza i rozwój opieki nad dzieckiem w II Rzeczypospolitej
1.2. Definicje podstawowych pojęć
1.3. Nieletni sprawcy przestępstw
ROZDZIAŁ 2
UWARUNKOWANIA PRZESTĘPCZOŚCI NIELETNICH W II RZECZYPOSPOLITEJ
2.1. Problemy społeczno-oświatowe
2.2. Charakterystyka przestępczości
2.3. Rodzaje przestępstw
ROZDZIAŁ 3
SĄDY DLA NIELETNICH I INSTYTUCJE POMOCNICZE
3.1. Podstawy prawne
3.2. Sądy dla nieletnich
3.3. Instytucje pomocnicze sądu
3.3.1. Towarzystwo Opieki nad Więźniami „Patronat”
3.3.2. Poradnie psychologiczno-pedagogiczne
3.3.3. Liga Opieki nad Młodzieżą i Dziećmi Opuszczonymi i Zaniedbanymi
3.4. Policja kobieca
3.5. Zakłady penitencjarne
3.6. Domy pracy dobrowolnej i przymusowej
ROZDZIAŁ 4
INSTYTUCJE OPIEKUŃCZO-RESOCJALIZACYJNE W POLSCE
4.1. Zakonne placówki wychowawcze
4.2. Samorządowe zakłady wychowawcze
4.3. Państwowe zakłady wychowawczo-poprawcze
4.4. Misje dworcowe 4.5. Pogotowia opiekuńcze
4.6. Instytucja opiekuna społecznego
ROZDZIAŁ 5
ZAKŁADY OPIEKUŃCZO-WYCHOWAWCZE W LUBLINIE
5.1. Zakłady wychowawcze dla chłopców
5.1.1. Zakład Wychowawczy św. Stanisława Kostki „Dom Zarobkowy”
5.1.2. Bursa Andrzejów
5.1.3. Zakład Rzemieślniczo-Wychowawczy Braci Misjonarzy Kresowych
5.2. Zakłady wychowawcze dla dziewcząt
5.2.1. Sala Sierot św. Józefa
5.2.2. Zakład św. Antoniego na Wiktorynie
5.3. Zakłady koedukacyjne
5.3.1. Ośrodki Powiatowej Rady Opiekuńczej w Lublinie
5.3.2. Miejski Zakład Wychowawczy „Osada Dziecięca”
5.3.3. Miejski Zakład Opiekuńczo-Wychowawczy im. S. Jachowicza
5.3.4. Świetlice i kolonie letnie
ZAKOŃCZENIE
BIBLIOGRAFIA
I. Źródła archiwalne
II. Źródła drukowane
III. Prasa
IV. Opracowania
ANEKS
SPIS TABEL
SUMMARY
Książka Jolanty A. Mazur zawiera wiele cennych ustaleń dotyczących całych zespołów ludzkich współtworzących i wspomagających opiekę nad polskim dzieckiem osieroconym i opuszczonym po pierwszej wojnie światowej. Chodzi o władze państwowe i ministerialne, fundacje i stowarzyszenia, siostry zakonne, a także pedagogów, prawników, lekarzy i wolontariuszy w różnym wieku, ludzi zatroskanych o budynki szkolne i zakłady wychowawczo-poprawcze, prowadzących ich budowy, adaptacje i remonty, a jednocześnie podejmujących systematyczne dożywianie dzieci, organizujących ich wyjazdy na kolonie letnie, zajmujących się leczeniem prostytutek i organizujących profilaktykę przestępczości. Przedstawione zaangażowanie wychowawcze wobec młodzieży przestępczej realizowane przez instytucje państwowe, społeczne i samorządowe może stanowić interesujący przykład dla podejmowanych obecnie działań w tej przestrzeni życia społecznego [...]. Publikacja Opieka i resocjalizacja wobec przestępczości nieletnich w okresie międzywojennym na przykładzie Lublina ma charakter interdyscyplinarny, zasługuje na uwagę nie tylko pedagogów teoretyków, pedagogów społecznych i resocjalizacyjnych, historyków wychowania i opieki społecznej oraz uprawiających pedagogikę opiekuńczą, ale każdego, kto zajmuje się problemami wychowania, a zwłaszcza problematyką niedostosowania społecznego i pracy socjalnej czy profilaktyką w pedagogice.
Z recenzji prof. zw. dr. hab. Mariana Surdackiego
