• Obniżka
  • Nowy
Demonologia ludowa w twórczości literackiej Jerzego Sampa na podstawie klechd, podań i legend

Demonologia ludowa w twórczości literackiej Jerzego Sampa na podstawie klechd, podań i legend

ISBN: 978-83-8095-934-7
79,80 zł
70,00 zł Oszczędzasz: 9,80 zł

Praca jest w dużej mierze hołdem na cześć mojego mistrza – Jerzego Sampa, który zmarł po ciężkiej chorobie. To właśnie on rozbudził w Autorce miłość do Pomorza... Praca zawiera wiele niepublikowanych informacji o pisarzu.

Ilość

Przekazywane z pokolenia na pokolenia obyczaje oraz wszelkie obrzędy bardzo silnie zakorzeniły się w kulturze i zostały przeniesione w literacki świat klechd, podań, legend, bajd, a także opowieści, ukazując w ten sposób realia danej grupy społecznej. Właśnie obyczaje oraz rozmaite obrzędy dosyć często naprowadzały na pewne tropy związane z lokalną tradycją. Jednak mnóstwo archaicznych opowieści niejednokrotnie kierowało badaczy w próżnię, ponieważ urywały się, albowiem po prostu ich nie zapamiętano, dlatego prawdopodobnie starano się je uzupełniać lub modyfikować. Według słów Jacka Wojtysiaka, to dzięki tradycji możemy zidentyfikować uczestników danej wspólnoty. W pracy Społeczeństwo. Zacznijmy od faktów podkreślał on, że należałoby wyróżnić trzy odmiany tradycji: początku, zwyczaju oraz istoty.

Tematyka pracy wiąże się z zainteresowaniami Autorki, albowiem klechdy, podania i bajki od dzieciństwa towarzyszyły mi w życiu. Uważa, że należy pielęgnować tradycje, aby przekazać nieocenione wartości potomnym, ponieważ bez tego możemy zatracić tożsamość narodową. Dlatego bardzo bliskie są jej legendy zebrane przez Jerzego Sampa – człowieka, którego poznała osobiście. Pielęgnował obyczaje i wszelkiego rodzaju tradycje oraz całe życie zabiegał, aby nie zmarnować dziedzictwa przeszłości. 

Fascynowała Autorkę postać Jerzego Sampa, pisała u niego pracę magisterską na temat żywiołów polskich, niemieckich i żydowskich w Wolnym Mieście Gdańsku, którą przekazała m.in. do Biblioteki w Muzeum Państwowym Stutthof – w Sztutowie – gdzie od 1998 r. pomorzoznawca pełnił funkcję członka rady naukowej.

Od kiedy pamięta, zawsze interesowały ją tematy eschatologiczne, opowieści o bogach i demonach, które częściowo wiążą się z wcześniejszymi zainteresowaniami Jerzego Sampa. Po śmierci profesora próbowała odnaleźć informacje na temat jego działalności i życia prywatnego, jednak stwierdziła, że istnieją wyłącznie szczątkowe wiadomości, a większość rozlokowana jest w licznych czasopismach. Nawet w Encyklopedii Gdańskiej zawarto tylko krótki biogram, właściwie szkic na temat jego życia.

Dlatego Autorka uznała, że podjęty problem badawczy jest zagadnieniem istotnym dla środowiska literackiego, zwłaszcza że praca zawiera szczegółowe informacje na temat życia i twórczości Jerzego Sampa oraz jego fascynacji m.in. demonologią i tematyką pomorską. Ten nieoceniony badacz i naukowiec oprócz pisania zajmował się wykonywaniem rysunków, a także grafik i pragnął ocalić od zapomnienia wszystko to, co wiąże się z pomorską krainą. Jego dorobek to nieoceniona skarbnica wiedzy o nadmotławskim grodzie. 

Praca zawiera wiele niepublikowanych informacji o pisarzu. Autorka sukcesywnie gromadziła materiały, bazując w dużej mierze na artykułach zamieszczonych w prasie pomorskiej. Uzyskała również wiele informacji od syna profesora – Christiana Sampa, który udzielił wywiadu na temat ojca i rodziny. Nieocenionym źródłem wiedzy na temat wizerunku demona, którym m.in. fascynował się Jerzy Samp, są klechdy, bajki, podania, legendy, mity, rozmaite opowieści – zarówno greckie, rzymskie, skandynawskie, słowiańskie, jak i kaszubskie. Istotną rolę w poszukiwaniach odegrały encyklopedie, słowniki, mitologie, Biblia, a także przeróżne opracowania, zawierające informacje o bytach pozaziemskich oraz artykuły w prasie pomorskiej. 

Praca jest w dużej mierze hołdem na cześć mojego mistrza – Jerzego Sampa, który zmarł po ciężkiej chorobie. To właśnie on rozbudził w Autorce miłość do Pomorza, kiedy przyjechała z Lublina do tajemniczego, nadmotławskiego grodu. 

Opracowanie zawiera szereg informacji, które będzie można wykorzystać w pracach naukowych, zajmujących się tematyką demonologiczną, klechdami i życiorysem Jerzego Sampa.


Struktura pracy

Dla realizacji wyznaczonych celów i potwierdzenia postawionych tez Autorka przyjęła podział pracy na dziesięć rozdziałów.

W pierwszym przedstawiła zagadnienia dotyczące dzieciństwa i młodości Jerzego Sampa, rodzinnych korzeni, wieku dojrzałego, działalności uniwersyteckiej oraz okresu formowania się życia intelektualnego i prywatnego przyszłego profesora. W drugim rozdziale odniosła się do pisarstwa Jerzego Sampa jako popularyzatora regionu. Zaprezentowała jego publikacje, udział w konferencjach i zasygnalizowała obecność motywów demonologicznych w jego tekstach. Przedstawiła również dorobek prac publicystycznych, redakcyjnych, naukowych, literackich i autorskich oraz informacji prasowych, a także przekłady, tłumaczenia w wielu publikacjach, antologiach oraz pracach zbiorowych, wstępach, pracach redakcyjnych i wydawnictwach zwartych. Trzeci rozdział zawiera analizę aktywności Jerzego Sampa w mediach, a więc działalność w radiu i telewizji, wywiady oraz wypowiedzi. W kolejnym przeczytamy o działalności Sampa w organizacjach i piastowanych przez niego funkcjach, otrzymanych odznaczeniach, medalach i wyróżnieniach. W piątym rozdziale odniosła się do tradycji ludowej legend i wizerunku demona ukazanego w pisarstwie Sampa na podstawie literatury utrwalonej w tradycji i wierzeniach oraz obrzędach ludowych wybranych epok. Zapoznamy się również z onomastyką mitologiczną w minionej twórczości polskiej ukazaną w artykule Michała Łuczyńskiego Sarmata i demony oraz z wątkami szatańskimi w twórczości Stanisława Przybyszewskiego. Szósty rozdział zawiera relacje między światem naukowym a fikcją, opinie romantyków oraz twórców młodopolskich i późniejszych na temat bóstw słowiańskich. W siódmym rozdziale przedstawiła zebrane i spisane przez Jerzego Sampa legendy na temat morza, powiązane z bajecznymi pradziejami małej i wielkiej ojczyzny, które umieścił w zbiorze Mitopeje pobrzeża Bałtyku. Kolejny rozdział ukazuje jeden z najmniej zbadanych dotąd ogniw kultury duchowej Pomorza, czyli mechanizm powstawania oraz ewolucji opowiadań i podań o podłożu demonologicznym. Dowiemy się również o funkcjonującym micie wolnomularza w tradycji pomorskiej i teraźniejszych zainteresowaniach masonerią. W dziewiątym rozdziale Autorka odniosła się do wizerunku demona zawartego w zebranych legendach pomorskich Jerzego Sampa, ukazując tradycję regionu i problemy bytów niematerialnych, odnoszących się również do Mitologii słowiańskiej. Dziesiąty rozdział jest podsumowaniem działalności Jerzego Sampa, jego ciężkiej choroby, śmierci i pożegnania przez społeczność pomorską, a także ludność przybyłą na pogrzeb niemalże ze wszystkich zakątków świata.

49 Przedmioty

Opis

Książka papierowa
oprawa twarda

Barbara Konstanty Ignaciuk

Barbara Ignaciuk – doktor nauk humanistycznych, kulturoznawca, terapeuta-kinezjolog, oligofrenopedagog, a także certyfikowany egzaminator OKE, nauczyciel dyplomowany. Jest autorką książki Dziecko z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej ADHD i ADD oraz współautorką publikacji Daję przecież cyrograf na duszę. Mroczne sprawki w literaturze XIX i XX wieku. Za wieloletnią pracę pedagogiczną i zwycięski program „Uczyć się i żyć w demokracji” została uhonorowana Nagrodą Pomorskiego Kuratora Oświaty. Pracowała na wszystkich poziomach edukacji, również z młodzieżą niepełnosprawną. Prowadzi zajęcia z języka polskiego dla obcokrajowców.

Oprócz działalności w oświacie pisze wiersze. Ma na swoim koncie także działalność charytatywną. Jest koordynatorką szkolnych akcji „Adopcja na odległość”, „Studnia dla Południa”, „Schroniska dla bezdomnych zwierząt”, wolontariuszką WOŚP. Zajmuje się popularyzacją małych ojczyzn. Założyła Szkolny Klub Europejski „Eurostella-Gryf” i Dyskusyjny Klub Edukacyjny im. prof. J. Sampa. Za mistrzowskie prowadzenie tych klubów i budowanie ogólnopolskiej społeczności dzięki programowi „Ja czytam” pod patronatem honorowym Minister Edukacji Narodowej otrzymała główną nagrodę. Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku docenił jej entuzjazm i zaangażowanie w poznawaniu wraz z uczniami historii miasta Gdańska.

Jej pasją są historia, filozofia, psychologia, religioznawstwo oraz literatura fantasy. Zgłębia informacje dotyczące Pomorza i Słowian. Jej mistrzem na zawsze pozostanie profesor Jerzy Samp.

Oficyna Wydawnicza "Impuls"

Autor

Barbara Konstanty Ignaciuk

ISBN druk

978-83-8095-934-7

ISBN e-book

Objętość

316 stron

Wydanie

I, 2020

Format

B5 (160x235)

Oprawatwarda, szyta

Podziękowania       

Wstęp       
Uzasadnienie wyboru tematu pracy      
Cele pracy       
Problem badawczy       
Struktura pracy       

1. Dzieciństwo i młodość Jerzego Sampa       
1.1. Korzenie – dzieciństwo – rodzina       
1.2. Wiek dojrzały       
1.3. Działalność uniwersytecka, okres formowania się intelektualnego, życie rodzinne       

2. Pisarstwo Jerzego Sampa jako popularyzatora regionu    
2.1. Publikacje, konferencje, kaszubszczyzna, motywy demonologiczne    
2.2. Prace publicystyczne, redakcyjne, naukowe, literackie i informacje prasowe sygnowane nazwiskiem Jerzego Sampa      
2.3. Przekłady/tłumaczenia      
2.4. Publikacje w antologiach i pracach zbiorowych      
2.5. Wstępy, prace redakcyjne       
2.6. Wydawnictwa zwarte Jerzego Sampa    

3. Aktywność w mediach       
3.1. Działalność w radiu i telewizji oraz obecność na łamach prasy      
3.2. Wywiady i wypowiedzi Jerzego Sampa      

4. Działalność w organizacjach, odznaczenia oraz wyróżnienia Jerzego Sampa      
4.1. Piastowane funkcje       
4.2. Medale       

5. wizerunek demona w tradycji ludowej    
5.1. Tradycje, wierzenia, obrzędy       
5.2. Demonologia słowiańska w Mitologii Słowian Aleksandra Gieysztora oraz Mitach, podaniach i wierzeniach dawnych Słowian Jerzego Strzelczyka   
5.3. Niektóre grupy bóstw słowiańskich, informacje o miejscowościach, władcach, kronikarzach i obrzędach      
5.4. Sarmata i demony – onomastykon mitologiczny w minionej twórczości polskiej 
5.5. Wątki demonologiczne w twórczości Stanisława Przybyszewskiego    

6. Relacja między światem naukowym a fikcją  

7. Mitopeje Sampa   

8. Byty niematerialne a materialne      
8.1. Mit wolnomularza w tradycji pomorskiej – identyfikowanie farmazona z siłami nieczystymi   
8.2. Fascynacje wolnomularstwem dziś – wystawa Koła Naukowego na Uniwersytecie Gdańskim 
8.3. Wolnomularstwo – kontynuacje zainteresowań Jerzego Sampa      
8.4. Smętek w badaniach Jerzego Sampa  

9. Wizerunek demona w mitologii kaszubskiej obecny w tekstach autorów ZWIĄZANYCH Z POMORZEM    
9.1. Okruchy magii ukryte w pomorskich tradycjach i legendach wielokulturowej ludności nadmotławskiego grodu      
9.2. Garść informacji uzupełniających dane na temat bogów i bóstw kaszubskich. Duchy kaszubskich przodków i nazewnictwo kaszubskie 
9.3. Pomorskie legendy spisane przez Jerzego Sampa i drzemiące w nich okrutne siły demoniczne, które niekiedy stawały się przyjazne ludziom

10. Przegrał walkę z ChorobĄ… CZAS OSTATNI I wspomnienie o Jerzym Sampie    
10.1. Ciężka choroba   
10.2. Śmierć i wspomnienie 
10.3. Ostatnie pożegnanie    

ZAKOŃCZENIE    

SŁOWNICZEK   
Objaśnienia ważniejszych wyrazów zamieszczonych w publikacji Baśnie i legendy Żuław i Mierzei Wiślanej Marzeny Bernackiej i Moniki Jastrzębskiej  
Niektóre zwroty i określenia ze słowniczka trudniejszych wyrazów Legend gdańskich Jerzego Sampa 

Bibliografia    

Artykuły Jerzego Sampa w prasie pomorskiej    

Fotogaleria   
Fotogaleria – wspomnienia      
Mapy  
Grafiki Jerzego Sampa    
Inne ilustracje wykonane przez Jagodę Rink – bogowie słowiańscy 
Spis fotografii, ilustracji i map

fragment

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło