• Obniżka
Przemyśleć z Michelem Foucaultem edukacyjne dyskursy o młodzieży

Przemyśleć z Michelem Foucaultem edukacyjne dyskursy o młodzieży

Podtytuł: Dyspozytyw i urządzanie
ISBN: 978-83-8095-348-2
35,00 zł
31,00 zł Zniżka 4,00 zł
Czas dostawy publikacji papierowych kurierem InPost 24 godziny

Prezentowana książka jest kolejnym krokiem i rozwinięciem wcześniejszych przedsięwzięć badawczych Autorki, mieszczących się w obszarze badań nad dyskursami o młodzieży. Podstawowy problem, który ukierunkował prowadzony tutaj wywód, sprowadza się bowiem do pytania o to, w jaki sposób Foucault pozwala „przemyśleć” i poddać krytycznej analizie te dyskursy, strategie i instytucje, których zbiór w najbardziej ogólnym ujęciu określono mianem urządzania młodzieży?

Wersja książki
Ilość

Tytułowa fraza „przemyśleć z Michelem Foucaultem” w intencji Autorki przybliża cel, jaki przyświecał napisaniu oddawanej do rąk Czytelników książki. Autorka podejmuje próby zaangażowania dla własnych celów badawczych koncepcji, kategorii i tropów wskazanych przez francuskiego filozofa. W tym sensie publikacja ta pomyślana jest jako skromny wkład w dyskusję nad możliwościami recepcji idei Michela Foucaulta w rodzimej pedagogice oraz ukazania, co Foucaultowskie i postfoucaultowskie podejście do badania dyskursów, władzy i wiedzy może wnieść do badań pedagogicznych.

Prezentowana książka jest kolejnym krokiem i rozwinięciem wcześniejszych przedsięwzięć badawczych Autorki, mieszczących się w obszarze badań nad dyskursami o młodzieży. Podstawowy problem, który ukierunkował prowadzony tutaj wywód, sprowadza się bowiem do pytania o to, w jaki sposób Foucault pozwala „przemyśleć” i poddać krytycznej analizie te dyskursy, strategie i instytucje, których zbiór w najbardziej ogólnym ujęciu określono mianem urządzania młodzieży? Pytania postawione w niniejszej monografii dotyczą m.in. możliwych pól badawczych i problematyzacji, które otwierają wybrane ujęcia definicyjne dyskursu edukacyjnego, dyspozytywu i urządzania.

Fragment z Przedmowy

Książkę tę uważam za oryginalne osiągnięcie naukowe wielce obiecujące dla otwierania nowych dróg badań edukacyjnych. Jest ona przejrzyście sproblematyzowana, wewnętrznie spójna, dobrze i jasno napisana. Bez wątpienia zasługuje na opublikowanie i dobrą promocję...

Książka Heleny Ostrowickiej [...] jest próbą wykorzystania całkowitego dorobku jednego z najwybitniejszych humanistów XX wieku, Michela Foucaulta, do metaanaliz polskich dyskursów o młodzieży, edukacji i polityce wobec młodzieży na europejskim tle porównawczym. Jest to duże wyzwanie nie tylko ze względu na rozmach i wielotematyczność dorobku Foucaulta, ale także wysoki stopień swoistości jego języka i kontrowersji znaczeń podstawowych kategorii jego teorii. Autorka bardzo dobrze poradziła sobie z tymi trudnościami i w rezultacie jej studiów krytycznych powstała zwięzła objętościowo, ale niezmiernie bogata problemowo i heurystycznie monografia, która może odegrać znaczącą rolę w rozwoju polskiej pedagogiki krytycznej i studiów nad młodzieżą. Książkę tę uważam za oryginalne osiągnięcie naukowe, wielce obiecujące dla otwierania nowych dróg badań edukacyjnych. Jest ona przejrzyście sproblematyzowana, wewnętrznie spójna, dobrze i jasno napisana...[...]

Z recenzji prof. zw. dra hab. Zbigniewa Kwiecińskiego

Dyspozytyw i urządzanie
200 Przedmioty

Opis

Książka elektroniczna - E-book
Epub, Mobi
Książka papierowa
oprawa miękka

Specyficzne kody

isbn
978-83-8095-348-2

Podziękowania    

Przedmowa     

Michel Foucault i badania edukacyjne   

Terminy gouvernementalité i dispositif    

Pola problematyzacji   

Struktura monografii    

Rozdział pierwszy

Od pojęcia dyskursu do heurystyki dyspozytywu

1. Z recepcji Michela Foucaulta w polskiej pedagogice   

2. Wokół perspektyw badania dyskursu edukacyjnego    

3. Dyskurs edukacyjny – dyskurs pedagogiczny 

4. Przemyśleć z Michelem Foucaultem dyskurs edukacyjny 

5. Dyspozytyw jako kategoria dla analityczno-krytycznych badań pedagogicznych

Rozdział drugi

Urządzanie jako kategoria i perspektywa badawcza dla pedagogiki 

1. Pedagogie – praktyki dyskursywne    

2. Od wiedzy-władzy do urządzania

3. Urządzanie jako kategoria dla pedagogiki   

4. Studia nad urządzaniem

5. W diagramie urządzania  

Rozdział trzeci

Dyskursy o młodzieży w diagramie urządzania 

1. Diagram urządzania – model analizy  

2. Wiedza o młodzieży w dyskursach pedagogicznych

3. Urządzanie młodzieży z perspektywy dyspozytywu

4. Dyskursy edukacyjne i kategoria młodzieży – europejska przestrzeń urządzania

5. Dyspozytyw wieku w warunkach pedagogizacji życia społecznego 

Posłowie  

Heurystyczne perspektywy diagramu urządzania 

O (p)oszukiwaniu znaczenia dyskursu edukacyjnego o młodzieży 

Bibliografia 

Literatura cytowana

Prace Michela Foucaulta przywołane w książce

Analizowane dokumenty 

Spis schematów i tabel   

Aneks 

Michel Foucault i badania edukacyjne – recepcja (wybór)  

„Dr Helena Ostrowicka złożyła jako propozycję wydawniczą monografię eksplorującą tradycję budowaną na dorobku Michela Foucaulta, jednego z najważniejszych dla współczesnej humanistyki i nauk społecznych badaczy francuskich. W recepcji jego prac widać pewne kolejne fale. Wzmożone ożywienie zainteresowania jego dorobkiem, jakie można obserwować w ostatnich kilkunastu bądź nawet dwudziestu latach, wiele zawdzięcza opracowywaniu i publikowaniu jego wykładów prowadzonych w College de France. Wyraźnie jest to widoczne w nurcie badań nad biopolityką (np. znany w Polsce Th. Lemke). Z drugiej strony, istnieje starsza nieco tradycja wykorzystywania Foucaultowskich koncepcji władzy – władzy rozproszonej, wiedzy / władzy, aparatów władzy – w tradycji krytycznej (np. E. Said, J. Butler, po części również P. Rabinow, w Polsce np. E. Charkiewicz). Książka dr Ostrowickiej wpisuje się w ten nurt (czy nawet nurty) analiz, dociekań, badań empirycznych, ale również teoretycznych, który szeroko rozlewają się w światowej humanistyce. Jest to ważna zaleta tej pracy, że na kilku poziomach jednocześnie odważnie włącza się do debat aktualnie toczących się w różnych kontekstach i w różnych językach. (…)

Przegląd recepcji twórczości Foucaulta oraz jego wykorzystanie są dokonane w książce wzorcowo. Autorka – zważywszy na olbrzymią ilość literatury inspirowanej przez Francuza – słusznie zawęża przywoływany zakres recepcji, pragmatycznie dopasowując go do własnych celów. Wykazuje przy tym dużą erudycję i rozeznanie w literaturze wykraczające z pewnością poza potrzeby tego akurat projektu.

Co ważne, przedstawia nie tylko użycia idei Foucaulta w obrębie socjologii, czy pedagogiki, co jest niejako naturalne. Dokładnie i z pełną znajomością tematu przywołuje spory toczące się wokół interpretacji i translacji jego głównych kategorii pojęciowych. Dotyczy to zwłaszcza wykorzystywanego przez Autorkę „urządzania”, które w języku polskim było również oddawane jako „rządomyślność”, ale także „dyspozytywu”, który przekładano również m.in. jako „urządzenie”. Decyzję dr Ostrowickiej, by pozostać przy „urządzaniu” oraz „dyspozytywie” – tym ostatnim skomentowanym również w kontekście skojarzeń w języku polskim – należy uznać za trafną i dobrze uzasadnioną. (…)

Tutaj upatrywałbym ważnej zalety pracy – w wyniku tego, że Autorka zdecydowała się trzymać ścieżki wprowadzania i wyjaśniania pojęć Foucaulta na ich własnych prawach, partie teoretyczne pracy są w gruncie rzeczy adresowane do każdego czytelnika z zakresu humanistyki i nauk społecznych, który usiłuje poznać, bądź lepiej zrozumieć Foucaulta przez lekturę prac komentujących. Ale zainteresują również czytelnika poszukującego aplikacji i rozszerzeń samych idei Foucaulta. Tym samym, odrzucając np. ścieżkę uzgadniania pojęciowości Foucaulta z jakoś dobranym korpusem „mainstreamowych” pojęć pedagogicznych, dr Ostrowicka przedstawia pracę interdyscyplinarną nie w sensie po prostu łączenia dyscyplin, ale w sensie posługiwania się teorią, która tak czy inaczej operuje w obrębie wielu różnych pól akademickich. Toteż uważam, że cała książka (…) może zainteresować wszelkich badaczy zajmujących się bardzo szeroko rozumianą teorią kultury, czy teorią społeczną. Jednocześnie nie mam wątpliwości, że praca będzie równie interesująca i cenna w obrębie samej pedagogiki dzięki wprowadzaniu i rozwijaniu w jej ramach pojęć i perspektyw, które pojawiły się w innym rejonie akademickiego świata.”

Z recenzji dra hab. Krzysztofa Abriszewskiego

Książka Heleny Ostrowickiej [...] jest próbą wykorzystania całkowitego dorobku jednego z najwybitniejszych humanistów XX wieku, Michela Foucaulta, do metaanaliz polskich dyskursów o młodzieży, edukacji i polityce wobec młodzieży na europejskim tle porównawczym. Jest to duże wyzwanie nie tylko ze względu na rozmach i wielotematyczność dorobku Foucaulta, ale także wysoki stopień swoistości jego języka i kontrowersji znaczeń podstawowych kategorii jego teorii. Autorka bardzo dobrze poradziła sobie z tymi trudnościami i w rezultacie jej studiów krytycznych powstała zwięzła objętościowo, ale niezmiernie bogata problemowo i heurystycznie monografia, która może odegrać znaczącą rolę w rozwoju polskiej pedagogiki krytycznej i studiów nad młodzieżą. Książkę tę uważam za oryginalne osiągnięcie naukowe, wielce obiecujące dla otwierania nowych dróg badań edukacyjnych. Jest ona przejrzyście sproblematyzowana, wewnętrznie spójna, dobrze i jasno napisana.

Z recenzji prof. zw. dra hab. Zbigniewa Kwiecińskiego

Oficyna wydawnicza Impuls znana jest z tego, iż publikuje ciekawe prace naukowe, monografie, opracowania. Tym razem mam przyjemność recenzowania książki Heleny Ostrowickiej pt. „Przemyśleć z Michelem Foucaultem edukacyjne dyskursy o młodzieży".

Publikacja niniejsza jest, jak pisze autorka rozwinięciem jej własnych badań nad dyskursem edukacyjnym o młodzieży. Dyskursem bazującym na Foucaultowskim podejściu do dyskursu rozumianego jako epistemologiczna wiedza na temat urządzania młodzieży rozumianego jako kompleksowa polityka realizowana czy planowana względem młodzieży. To zespół pojęć i przedmiotów wypowiedzi, które dotyczą szeroko pojętych badań lub analiz procesów polityki młodzieżowej połączonej z analityką procesu urządzania.

Kolejny trop, która „przemyśla" Ostrowicka związany jest z terminem użytym po raz pierwszy przez Michela Foucaulta - gouvernmentalité czyli tłumacząc to na polski "Rządomyślność". Pojęcie to może być rozumiane jako: sposób, w jaki rządy usiłują wytwarzać obywateli, którzy w najlepszy możliwy sposób realizują ich politykę lub zorganizowane praktyki (mentalne, racjonalne i techniczne), za pomocą których zarządza się podmiotami. Inaczej mówiąc jest to zespół technik i strategii, poprzez które społeczeństwo daje sobą kierować.

Obszar badawczy, który nakreśla w swojej pracy Ostrowicka oscyluje wokół trzech głównych kategorii: dyskursu edukacyjnego, dyspozytywu i urządzania.

Poszukując odpowiedzi autorka wykracza interpretacyjnie poza teksty Foucaulta odwołując się do prac powstałych z ich inspiracji, a mieszczących się jak pisze „w nutach nazywanych postfoucaultowską analizą dyskursu i dyspozytywu oraz studiami nad urządzaniem. Poszukiwanie inspiracji i związków łączących myśl Foucaulta z różnymi kontekstami społecznymi czy politycznymi znacznie wzbogaca współczesną pedagogikę czyniąc z niej współczesną interdyscyplinarną naukę otwartą na nowe interpretacje i przemyślenia.

Prace Michela Foucaulta przetłumaczono w większości na język polski z ponad dwudziestoletnim opóźnieniem w stosunku do czasu w jakich ukazały się oryginały. Nie umniejsza to spuścizny naukowej Foucaulta, gdyż jego przemyślenia ciągle inspirują nowe pokolenia badaczy, o czym świadczy też ta praca monograficzna.

Pedagogika i pedagogia współczesna są również związane ściśle z elementami praktyki edukacyjnej, gdzie przeważa dyskurs w szerokim jego rozumieniu. Obszar badawczy autorki mieści się w polu zainteresowań pedagogiki ogólnej, która postrzegana jest również jako metapedagogika stanowiąca wyjście ku budowaniu jak pisze Śliwerski pedagogiki komparatystyczno-syntetycznej. Pozwala to na przyjęcie różnych perspektyw poznawczych w opisie i interpretacji szeroko rozumianej praktyki edukacyjnej.

Aby tego dowieść Ostrowicka w pierwszym rozdziale wprowadza nas w problematykę i strategię recepcji prac Michele Foucaulta w polskiej pedagogice. Robi to tak, abyśmy zobaczyli jak Foucaultowskie kategorie rezonują ze sobą wchodząc w harmonijne relacje. W dalszej części rozwija znaczenia kategorii dyskursu edukacyjnego występujących w rodzimych badaniach empirycznych.

Poddaje je analizie leksykalnej definicje obecne w języku pedagogiki, z drugiej zaś ich praktykę badawczą. W rozdziale drugim poświęca analizie governemetality studie jako perspektywę badawczą, którą wiąże ściśle z interpretacją „racjonalności rządzenia" w kategoriach diagramu aktualizującego dyspozytywy władzy.

W ostatnim trzecim rozdziale Ostrowicka skupia się na przemyśleniach dyskursów pedagogicznych o młodzieży i tych związanych z dyspozytywem wieku. Proponuje w nim analityczny model diagramu urządzania, który zakłada analizę dyspozytywu na dwóch poziomach: dziedzinowym i prototypowym.

Zgodnie z Foucaultowską strategią transkrypcji i strategią fugi, autorka kończy swoją pracę analizując i interpretując dyspozytyw wieku jako zjawisko towarzyszące pedagogizacji życia społecznego. Przy czym strategia transkrypcji pozwala przenieść Foucaultowską metodę do innej dziedziny i tematyki badań.

Zaś strategia fugi pozwala na różne ich wariacje, transformacje i redefinicje jego kategorii oraz syntezę różnych podejść. Stąd właśnie bierze się też niezwykłe zainteresowanie spuścizną naukową Michela Foucaulta, gdyż poddaje się ona łatwo wieloaspektowej naukowej interpretacji dostosowując ją do dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości. Jest polem badawczym, które pozwala szybko zrekonstruować porządek wiedzy, tym w perspektywie porównawczej.

Ciekawa praca, mająca znamię oryginalności i otwierająca dla kolejnego pokolenia Foucaultologów nowe ścieżki badawcze. Wszak to właśnie, że dostaliśmy jego tłumaczenia tak późno, pozwala nam odnosić je do problemów współczesnej pedagogiki i edukacji i interpretować prawie na bieżąco, zgodnie z potrzebami i rozwojem polskiej pedagogiki krytycznej i studiów nad młodzieżą i jej potrzebami.

Gabriel Leonard Kamiński

ksiazka.net.pl

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło