Polska kuratela sądowa na przełomie wieków

Polska kuratela sądowa na przełomie wieków

Podtytuł: nadzieje, oczekiwania, dylematy
ISBN: 978-83-8095-067-2
25,00 zł
Czas dostawy publikacji papierowych kurierem InPost 24 godziny

Proponowana książka stanowi jedną z nielicznych publikacji na rynku polskim, które odnoszą się do zagadnień kurateli sądowej.

Wersja książki
Ilość

Proponowana książka stanowi jedną z nielicznych publikacji na rynku polskim, które odnoszą się do zagadnień kurateli sądowej. Trudno zatem czytelnikowi nie mieć niedosytu związanego z mało eksplorowanymi poznawczo zagadnieniami dotyczącymi kurateli sądowej czy też wzajemnego oddziaływania na siebie kuratorów i ich podopiecznych. Truizmem już się staje stwierdzenie, że w tej dziedzinie potrzebujemy kolejnych publikacji, które z jednej strony rzetelnie i profesjonalnie opisywałyby aktualny stan kurateli sądowej, a z drugiej zaś koncentrowały się na stojących przed nią wyzwaniach i ograniczeniach. Szczególnie więc cieszy fakt, że na rynku księgarskim ukazuje się książka mogąca ułatwić zapoznanie się z tematyką kurateli sądowej, a także proponowanymi obszarami wdrażania pedagogicznych, psychologicznych, socjologicznych czy prawnych rozwiązań mogących przyczynić się do poznania mechanizmów i procesów leżących u podstaw pracy kuratorskiej, jak również towarzyszących jej problemów.

Pragnę bardzo wyraźnie podkreślić, że w pracy zbiorowej znajdują się teksty, które uważam za kluczowe dla współczesnej wiedzy o kurateli sądowej.

Z recenzji prof. zw. dr hab. Beaty Pastwy-Wojciechowskiej

nadzieje, oczekiwania, dylematy
200 Przedmioty

Opis

Książka elektroniczna - E-book
Epub, Mobi

Specyficzne kody

isbn
978-83-8095-067-2

Konopczyński Marek

doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki resocjalizacyjnej (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu] i doktor nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki (Uniwersytet Warszawski], Autor siedmiu monografii naukowych, współautor i redaktor naukowy jedenastu pozycji książkowych oraz ponad stu rozpraw i artykułów. Rektor i założyciel Pedagogium Wyższej Szkoły Nauk Społecznych w Warszawie. Członek Głównej Rady Doradczej czasopisma naukowego „International Journal of Pedagogy, Innovation and New Technologies" od 2014 roku; redaktor naczelny rocznika „Resocjalizacja Polska" od 2012 r.; zastępca Przewodniczącego Rady Programowo-Naukowej kwartalnika „Probacja"; członek Komitetu Nauk Pedagogicznych przy Wydziale I Nauk Humanistycznych i Społecznych Polskiej Akademii Nauk (2011—2014), Rady Naukowej Stowarzyszenia „Wspólnota Polska", Rady Naukowej czasopisma „Studia Pedagogiczne", a także sekretarz Sekcji Pedagogiki Resocjalizacyjnej afiliowanej przy Zespole Pedagogiki Społecznej Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN i wiceprzewodniczący Zespołu Pedagogiki Resocjalizacyjnej przy Komitecie Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk. Autor naukowej koncepcji twórczej resocjalizacji, której badawcze i naukowe refleksje mieszczą się w nurcie współczesnych poszukiwań teoretycznej bazy oddziaływań resocjalizacyjnych wynikających z heurystycznej wizji rozwoju człowieka.

Łukasz Kwadrans

kurator specjalista Sądu Rejonowego w Świdnicy, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Stasiak Krzysztof

kurator okręgowy Sądu Okręgowego w Gdańsku, Wyższa Szkoła Bankowa w Gdańsku

Oficyna Wydawnicza "Impuls"

Autor

Konopczyński Marek, Łukasz Kwadrans, Stasiak Krzysztof

ISBN druk

978-83-8095-012-2

ISBN serii

978-83-8095-067-2

Objętość

264 stron

Wydanie

I, 2016

Format

B5 (160x235)

Oprawamiękka, klejona

Marek Konopczyński

Zamiast wstępu.

Misja Kuratorskiej Służby Sądowej w społeczeństwie obywatelskim     

Część I Kuratela sądowa – różne perspektywy

Andrzej Bałandynowicz

Kurator jako podmiot integrujący przestrzeń osobową, społeczną i środowiskową w socjalizacji wtórnej osób wchodzących w konflikt z prawem  

Barbara Stańdo-Kawecka

Wybrane problemy odpowiedzialności nieletnich w świetle zmieniających się paradygmatów      

Teodor Szymanowski

Zadania Kuratorskiej Służby Sądowej w okresie reformy prawa karnego w Polsce    

Mariusz Sztuka

Szacowanie ryzyka w pracy kuratora. Polskie rozwiązania i ich odpowiedniki w rozwiniętych systemach zachodnich     

Irena Mudrecka

Kształtowanie poczucia odpowiedzialności u podopiecznych w pracy kuratorów sądowych      

Łukasz Kwadrans

Ośrodek kuratorski – jego miejsce w systemie profilaktyki i resocjalizacji nieletnich w Polsce  

Hanna Gajewska-Kraczkowska

Ocena projektowanych zmian ustroju Kuratorskiej Służby Sądowej  

Joanna Felczak

Polityka karna państwa a ekonomia. Na czym oszczędzać i w co inwestować z punktu widzenia polityka społecznego?    

Krzysztof Stasiak

Kara ograniczenia wolności i jej rola w resocjalizacji sprawców czynów karalnych  

Łukasz Wirkus

Ethos i etyka w Kuratorskiej Służbie Sądowej – obraz kreowany a odbiór społeczny     

Część II

Kuratela sądowa w świetle badań empirycznych

Jadwiga Królikowska, Jarosław Utrat-Milecki

Służba kuratorska w Polsce w świetle najnowszych badań socjologicznych wymiaru sprawiedliwości karnej     

Paweł Kozłowski

Elementy profilu psychologicznego nieletniego z zastosowanym nadzorem kuratora sądowego  

Honorata Czajkowska

Uwarunkowania postaw podopiecznych przejawianych wobec rodzinnych kuratorów sądowych     

Anna Janus-Dębska

Uwarunkowania skutecznego wykonania kary ograniczenia wolności w formie prac na cele społeczne na podstawie badań własnych  

Noty o autorach     

Noty o autorach


Prof. zw. dr hab. Andrzej Bałandynowicz – Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach

Dr Honorata Czajkowska – kurator zawodowy Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia

Dr Anna Janus-Dębska – kurator okręgowy Sądu Okręgowego Warszawa-Praga

Dr Joanna Felczak – Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Dr Hanna Gajewska-Kraczkowska – Uniwersytet Warszawski

Prof. zw. dr hab. Marek Konopczyński – Pedagogium – Wyższa Szkoła Nauk ­Społecznych w Warszawie

Dr Paweł Kozłowski – kurator zawodowy Sądu Rejonowego w Słupsku, adiunkt Akademii Pedagogicznej w Słupsku

Doc. dr Jadwiga Królikowska – Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Kwadrans – kurator specjalista Sądu Rejonowego w Świdnicy, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Dr hab. Irena Mudrecka, prof. WSNS – Pedagogium – Wyższa Szkoła Nauk Społecznych w Warszawie

Dr hab. Barbara Stańdo-Kawecka, prof. UJ – Uniwersytet Jagielloński

Krzysztof Stasiak – kurator okręgowy Sądu Okręgowego w Gdańsku, Wyższa Szkoła Bankowa w Gdańsku

Prof. zw. dr hab. Teodor Szymanowski – Uniwersytet Warszawski

Dr hab. Mariusz Sztuka, prof. UJ – Uniwersytet Jagielloński

Dr hab. Jarosław Utrat-Milecki, prof. UW – Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Wirkus – kurator zawodowy Sądu Rejonowego w Słupsku, adiunkt Akademii Pedagogicznej w Słupsku

 


 

Fragment Wstępu


[...] W Polsce można zauważyć co najmniej dwie wyraźne postawy intelektualne, społeczne i polityczne wynikające nie tylko z braku fachowej wiedzy, ale przede wszystkim z posiadanych orientacji aksjologiczno-normatywnych, będących efektem łączenia doświadczeń historycznych z przemianami cywilizacyjno-kulturowymi ostatniego ćwierćwiecza.

Pierwsza perspektywa poznawcza uznaje dewiacyjne funkcjonowanie jako zło samo w sobie, przypisując mu antynormatywne, antyaksjologiczne konotacje. Reprezentanci tych postaw, odwołując się do historycznych i tradycyjnych reguł obowiązujących w naszym kręgu kulturowym, zapisów kodeksowych i źródeł wartościujących (norm moralnych i etycznych, przepisów prawa stanowionego, zaleceń i wskazań religijnych, obyczajów i zwyczajów itp.), uważają, że najskuteczniejszą drogą poprawy sytuacji jest zwiększanie represyjności moralnej, obyczajowej i organizacyjno-funkcjonalnej, a więc i prawno-karnej.

U podłoża tego stanu rzeczy leży fałszywe przekonanie, że zwiększanie surowości przepisów prawnych przyczynia się do zmniejszenia się liczby przestępców oraz większej skuteczności w ich resocjalizowaniu. Ta ugruntowana historycznie teza, pomimo braku naukowych dowodów dotyczących jej słuszności, zakorzeniona jest mocno w szerszej świadomości społecznej i współtworzy określony klimat instytucjonalny w ośrodkach resocjalizacyjnych, a także klimat społeczny systemu kurateli. Badania naukowe prowadzone w ostatnich kilkudziesięciu latach zarówno w Europie, jak i na pozostałych kontynentach udowadniają, że takiego związku nie ma. (Istnieją tylko zależności istotne statystycznie pomiędzy ilością przestępstw a skutecznością ich wykrywania.)

Z opisywanej perspektywy poznawczej wyłania się oblicze działalności resocjalizacyjnej, które można nazwać „obliczem jurydycznym”. W praktyce resocjalizacyjnej oblicze jurydystyczne charakteryzuje się nadmiernym stosowaniem środków prewencyjno-karnych, niewspółmiernych do potrzeb i okoliczności, oraz przekonaniem, że tego typu postępowanie ma samo w sobie walory pedagogiczne. W rzeczywistości społecznej oznacza to postępowanie z osobami, które popełniły jakiś czyn zabroniony, na podstawie nakazów i zakazów werbalizowanych i weryfikowanych środowiskowo. Dla większości osób myślących o takiej istocie resocjalizacji sam fakt przydzielenia przestępcy środka w postaci kuratora sądowego oznacza rozpoczęcie procesu zmiany jego zachowań i postaw przy założeniu, że im jest surowsze postępowanie, im więcej zakazów i nakazów, tym efektywniejsza resocjalizacja.

Kara kryminalna i jej społeczne mutacje, takie jak nadzór czy dozór kuratorski, jako skutek funkcjonowania systemu prawnego mającego utrzymywać porządek społeczny, ma swoją granicę natury psycho- i socjospołecznej, której przekroczenie daje odwrotne rezultaty. Społeczne napiętnowanie, które z założenia powinno powstrzymywać ludzi od działań przestępczych, stają się z reguły naturalnym fragmentem życia społecznego wielu krajów na świecie, tworząc getta biedy i upokorzenia.

Zwolennicy drugiej perspektywy poznawczej skłonni są do traktowania zachowań dewiacyjnych, w tym i zjawiska przestępczości, jako naturalnego i nieuniknionego procesu spowodowanego współczesnymi – szybkimi i mało kontrolowanymi – przeobrażeniami cywilizacyjnymi i gospodarczymi (m.in. rozwarstwieniem ekonomicznym, edukacyjnym i kulturowym, postępującą wirtualizacją życia społecznego), które patologizują kontakty międzyludzkie.

Przedstawiciele tego sposobu myślenia zachowania przestępcze próbują tłumaczyć okolicznościami zewnętrznymi, na które osoba wchodząca w konflikt z prawem nie ma wpływu (wadliwe funkcjonowanie rodziny, zła szkoła, zbyt duża dostępność informacji w Internecie, wirtualizacja życia społecznego, postępujące rozbieżności ekonomiczne itp.). Dlatego też są na ogół przeciwnikami zwiększania represyjności i surowości działań wymiaru sprawiedliwości w odniesieniu do osób łamiących normy prawne, a proponowane przez nich rozwiązania mają charakter terapeutyczno-wychowawczy. Dostrzegają postępujące i widoczne bankructwo stosowanych tradycyjnych strategii zapobiegania patologiom społecznym oraz organizacyjnych formuł resocjalizacji opartych na założeniach behawioryzmu, a w swoich poszukiwaniach skuteczniejszych rozwiązań merytorycznych sięgają do dorobku psychiatrii (psychoanalizy i neopsychoanalizy), psychologii humanistycznej oraz nauk biologiczno-medycznych (neurologii, neurobiologii, bioekologii).

W ten sposób wywołują, stymulują i utrwalają przekonanie społeczne, że przestępczość, dewiacje i patologie są chorobami społecznymi i w związku z tym przeciwdziałanie im powinno mieć charakter leczniczy, a nie karno-formalny. Dotyczy to przede wszystkim procesu resocjalizacji instytucjonalnej, ale także działań kuratorskich, które zdaniem wspomnianych osób powinny przebiegać w odmiennych od dotychczasowych warunkach organizacyjnych (zbliżonych do warunków postępowania terapeutycznego) i polegać na stosowaniu rozmaitych form i metod terapeutycznych. Proces resocjalizacji przedstawiciele „leczniczego” nurtu myślenia utożsamiają bowiem z procesem terapii, stawiając między nimi znak równości. Dzięki temu zaczęto w latach 90. ubiegłego wieku wprowadzać zapisy legislacyjne, które sankcjonowały rozmaite formy terapii w instytucjonalnej i pozainstytucjonalnej przestrzeni społecznej jako podstawowe metody pracy resocjalizacyjnej. W zakładach karnych wprowadzono oddziały terapeutyczne ukierunkowane na różne zaburzenia behawioralno-osobowościowe „pacjentów” odbywających karę pozbawienia wolności, a także wdrażano ten sposób myślenia do systemu kurateli sądowej.

Współczesna wiedza wynikająca z dorobku nauk społecznych (psychologii, socjologii, pedagogiki resocjalizacyjnej) wskazuje, że najskuteczniejszą metodą zarówno zapobiegania zjawiskom patologicznym, jak i resocjalizacji osób wchodzących w konflikty z prawem jest działalność ukierunkowana na wszechstronny rozwój potencjałów osobowych i społecznych jednostek wykazujących syndrom nieprzystosowania społecznego.

Osoby prezentujące taki sposób definiowania problemu nastawione są krytycznie wobec obecnej rzeczywistości resocjalizacyjnej, stawiając jej zarzuty działań pozornych i nieefektywnych. Ich zdaniem resocjalizacja nie powinna bowiem polegać na stosowaniu przymusu instytucjonalnego, antropotechnicznego, psycho- czy socjotechnicznego, nastawionego przede wszystkim na adaptację do warunków placówki resocjalizacyjnej oraz traktowania tego faktu jako pełnego sukcesu resocjalizacyjnego. [...]

Proponowana książka stanowi jedną z nielicznych publikacji na rynku polskim, które odnoszą się do zagadnień kurateli sądowej. Trudno zatem czytelnikowi nie mieć niedosytu związanego z mało eksplorowanymi poznawczo zagadnieniami dotyczącymi kurateli sądowej czy też wzajemnego oddziaływania na siebie kuratorów i ich podopiecznych. Truizmem już się staje stwierdzenie, że w tej dziedzinie potrzebujemy kolejnych publikacji, które z jednej strony rzetelnie i profesjonalnie opisywałyby aktualny stan kurateli sądowej, a z drugiej zaś koncentrowały się na stojących przed nią wyzwaniach i ograniczeniach. Szczególnie więc cieszy fakt, że na rynku księgarskim ukazuje się książka mogąca ułatwić zapoznanie się z tematyką kurateli sądowej, a także proponowanymi obszarami wdrażania pedagogicznych, psychologicznych, socjologicznych czy prawnych rozwiązań mogących przyczynić się do poznania mechanizmów i procesów leżących u podstaw pracy kuratorskiej, jak również towarzyszących jej problemów.

Pragnę bardzo wyraźnie podkreślić, że w pracy zbiorowej znajdują się teksty, które uważam za kluczowe dla współczesnej wiedzy o kurateli sądowej.

Z recenzji prof. zw. dr hab. Beaty Pastwy-Wojciechowskiej

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło