Oddawana do rąk Czytelników kolejna książka składa się z pięciu rozdziałów. Trzy pierwsze mają charakter teoretyczny. Rozdział czwarty przedstawia założenia metodologiczne empirycznych badań własnych, natomiast piąty obejmuje analizę wyników badań, weryfikację hipotez oraz interpretację wyników.
Rozdział pierwszy, zatytułowany Rozwój bliskości międzyludzkiej w rodzinie. Uwarunkowania i konsekwencje, ukazuje rodzinę jako podstawowe środowisko powstawania i rozwoju tej bliskości. Ukazano w nim teoretyczne podstawy bliskości międzyludzkiej, jej definicyjne ujęcia oraz znaczenie dla funkcjonowania człowieka. Omówiono rodzinę w perspektywie systemowej, wskazując rolę więzi, pełnionych ról i przekazu wartości w kształtowaniu relacji opartych na zaufaniu, szacunku i odpowiedzialności. Zwrócono również uwagę na wychowawczą funkcję rodziny oraz konsekwencje kryzysów rodzinnych dla procesu budowania i podtrzymywania bliskich relacji.
W drugim rozdziale, zatytułowanym Istota i znaczenie bliskości wychowawczej w edukacji szkolnej, analizie poddano bliskość wychowawczą oraz jej znaczenie w procesie edukacji. Przedstawiono podstawy teoretyczne tej bliskości, jej główne założenia i wymiary, a także miejsce pedagogii bliskości we współczesnej refleksji pedagogicznej. Scharakteryzowano rolę nauczyciela i środowiska szkolnego w tworzeniu relacji wychowawczych oraz omówiono etyczno-prawne uwarunkowania tych relacji. Rozdział zamyka przegląd narzędzi służących do pomiaru bliskości wychowawczej.
W trzecim rozdziale, zatytułowanym Stres szkolny jako problem i wyzwanie psychologiczno-pedagogiczne, ukazano stres szkolny jako zjawisko o istotnym znaczeniu dla funkcjonowania i rozwoju dzieci oraz młodzieży. Omówiono jego podstawy teoretyczne, uwarunkowania rozwojowe i społeczne, a także specyfikę, źródła i objawy. Scharakteryzowano rolę cech osobowości, więzi rodzinnych i relacji szkolnych jako czynników chroniących przed stresem oraz konsekwencje jego długotrwałego oddziaływania. Rozdział kończy przegląd narzędzi wykorzystywanych do pomiaru stresu szkolnego.
W czwartym rozdziale, pt. Metodologiczne założenia własnych badań empirycznych, omówiono charakterystykę badań ilościowych, uzasadnienie wyboru problematyki oraz przedmiot, cele i problemy badawcze. Ponadto zaprezentowano zmienne i ich wskaźniki, zastosowane metody oraz narzędzia badawcze, a także scharakteryzowano organizację i przebieg badań oraz badaną grupę.
Piąty rozdział, zatytułowany Bliskość wychowawcza i cechy osobowości jako czynniki warunkujące redukcję stresu szkolnego: prezentacja wyników własnych badań empirycznych, prezentuje wyniki badań własnych dotyczących zależności między bliskością wychowawczą, cechami osobowości a stresem szkolnym badanych uczniów. W pierwszej części przedstawiono zastosowane metody analiz statystycznych oraz statystyki opisowe stanowiące podstawę dalszych procedur. Następnie scharakteryzowano zasoby psychospołeczne badanych, obejmujące cechy osobowości oraz poziom bliskości wychowawczej, a także specyfikę doświadczanego przez nich stresu szkolnego. W dalszej części zaprezentowano wyniki analiz zależności między cechami osobowości, bliskością wychowawczą a stresem szkolnym, uwzględniając zarówno relacje korelacyjne, jak i modele wyjaśniające. Rozdział zamykają analizy mediacyjne i moderacyjne, które umożliwiły określenie mechanizmów współwystępowania badanych zmiennych oraz pogłębienie interpretacji uzyskanych wyników.
Celem niniejszej monografii jest ukazanie bliskości wychowawczej w związku ze stresem szkolnym. Zamierzenie to zrealizowano w ramach dwóch etapów procedury badawczej. W części teoretycznej bliskość wychowawczą przedstawiono w kontekście stresu szkolnego na podstawie analizy wybranej literatury przedmiotu. Analizie poddano publikacje bezpośrednio dotyczące omawianej tematyki, a także zawierające istotne wątki tematyczne, które włączono w szersze kontekstualnie zakresy. W części empirycznej skoncentrowano się na opisaniu związku między bliskością wychowawczą a stresem szkolnym w odniesieniu do cech osobowości uczniów (ekstrawersja, ugodowość, sumienność, stabilność emocjonalna, otwartość na doświadczenia). Analizę oparto na danych zebranych wśród dzieci i młodzieży ze szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Włączenie cech osobowości do zmiennych wyjaśniających poszerza kontekst rozumienia omawianego zagadnienia, zwłaszcza w kontekście zasobów wzmacniających posiadanych przez uczniów. Otrzymane wyniki będą punktem wyjścia do poszerzenia współczesnej teorii pedagogicznej i praktyki wychowawczej.
