• Obniżka
Filmowe obrazy szkoły. Pomiędzy ideologią, edukacją a wychowaniem

Filmowe obrazy szkoły. Pomiędzy ideologią, edukacją a wychowaniem

ISBN: 978-83-7587-617-8
39,80 zł
30,00 zł Zniżka 9,80 zł
Czas dostawy publikacji papierowych kurierem InPost 24 godziny

Przedmiotem badań zawartych w książce są wybrane fabularne filmy aktorskie (z pominięciem filmów dokumentalnych i animowanych) zrealizowane w Polsce i innych krajach Europy, Stanach Zjednoczonych i Australii (ze względu na europejskie i północno-amerykańskie korzenie) w latach 1931-2009.

Wersja książki
Ilość

Problemy edukacji i wychowania budzą nieustanne zainteresowanie filmowców, w ponad stuletniej historii kina przestrzeń szkoły była wielokrotnie wykorzystywana jako nośnik różnorodnych znaczeń. Filmy, których akcja rozgrywa się w szkole wpisują się w społeczną historię kina, jego recepcji i związków z rzeczywistością społeczną. Tematyka szkolna w kinie często jest pretekstem do rozważań ideologicznych, do poruszania problemów społecznych i politycznych, o których nie chce się, lub nie wolno, z różnych przyczyn, mówić wprost. W filmach o szkole można odnaleźć jawny bądź ukryty wyraz światopoglądu twórców, którzy w formie artystycznej lub popularnej wypowiedzi filmowej wyrażają swój krytyczny stosunek do zideologizowanej rzeczywistości szkolnej. Filmy te stanowią zatem swoistą kontestację edukacji i wychowania w szkole, reprezentującej instytucję państwa, objawiającą się przez filmowe przedstawienia różnych form oporu, odporu i nieposłuszeństwa obywatelskiego.

Przedmiotem badań zawartych w książce są wybrane fabularne filmy aktorskie (z pominięciem filmów dokumentalnych i animowanych) zrealizowane w Polsce i innych krajach Europy, Stanach Zjednoczonych i Australii (ze względu na europejskie i północno-amerykańskie korzenie) w latach 1931-2009. Wybór filmów uwarunkowany jest celem poszukiwań badawczych, analizie poddano zatem przede wszystkim klasyczne oraz cieszące się popularnością i uznaniem krytyki bądź publiczności filmy, w których dodatkowo odnaleźć można ideologiczne i pedagogiczne odwołania. Wiele, zwłaszcza starszych filmów, to uznane dzieła światowej kinematografii [np. Pała ze sprawowania (Zero de conduite) Jeana Vigo z 1933 roku, Czterysta batów (Les quatre cents coups) François Truffauta z 1959, Niepokoje wychowanka Törlessa (Der Junge Törless) Volkera Schlöndorffa z 1966]; przywołane zostały również filmy współczesne [m.in. Klasa (Entre les Murs) Laurenta Centeta, Nasza klasa (Klass) Ilmara Raaga z 2007 roku, Fala (Die Welle) Denisa Gansela z roku 2008], które nie posiadają takiego statusu, jednakże są ważne ze względu na zakres społecznego oddziaływania.

Charakter interpretacji filmowych uwarunkowany został przyjętymi założeniami metodologicznymi z kręgu krytyki ideologicznej w myśli filmowej oraz wybranymi dwudziestowiecznymi teoriami i nurtami wychowania oraz ideologiami edukacyjnymi. Refleksje teoretyczne obecne w pierwszej części książki stanowią niezbędne wsparcie do kontekstualizacji wyróżnionych w filmach problemów ideologicznych, edukacyjnych i wychowawczych.

100 Przedmioty

Opis

Książka elektroniczna - E-book
Epub, Mobi
PDF
Książka papierowa
oprawa miękka

Specyficzne kody

isbn
978-83-7587-617-8

Konieczna Ewelina

adiunkt w Zakładzie Edukacji Kulturalnej Wydziału Etnologii i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego, autorka książek Horyzonty kultury filmowej (2004, razem z Bogusławem Dziadzią) i Baśń w literaturze i w filmie (2005).

Wstęp

Część pierwsza

W kręgu ideologii, edukacji i wychowania

Zagadnienia teoretyczne

Rozdział pierwszy

Społeczne i polityczne aspekty ideologii

Pojęcie ideologii

Koncepcje państwa i ich związek z ideologią i polityką

Ideologia a religia

Określenie mitu politycznego

Rozdział drugi

Założenia ideowe dwudziestowiecznych nurtów politycznych i ich wpływ na edukację

Ideologiczne funkcje nauczania i wychowania

Koncepcje konserwatywne i neokonserwatywne w edukacji

Ideologia liberalizmu w systemach oświatowych

Pedagogika nacjonalistyczna a pedagogika narodowa

Edukacja a ideologia komunistyczna

Faszyzacja edukacji w okresie III Rzeszy

Socjalistyczna koncepcja oświaty

Anarchizm i pedagogika emancypacyjna

Demokratyzacja szkolnictwa

Nowa Prawica a jakość edukacji

Neoliberalna koncepcja edukacji

Rozdział trzeci

Ideologia, edukacja i wychowanie

Ideologie edukacyjne i wychowawcze

Koncepcja wychowania zorientowanego na osobę

Antypedagogika i wychowanie antyautorytarne

Przemoc symboliczna w edukacji

Mity pedagogiczne

Część druga

Ideologiczne, edukacyjne i wychowawcze konteksty obrazów szkoły w kinie

Rozdział czwarty

Pojęcie ideologii w myśli filmowej

Krytyka ideologiczna Ideologia a mit w teorii filmu

Rozdział piąty

Ideologie totalitarne w filmowych obrazach szkoły

Wprowadzenie Korzenie totalitaryzmu (Wizja lokalna 1901)

Narodziny faszyzmu (Niepokoje wychowanka Törlessa)

Lekcja patriotyzmu (Młody las)

Życiowe wybory (Limuzyna Daimler-Benz)

Idee socjalistyczne w edukacji (Dreszcze)

„Czasem trzeba mówić nieprawdę” (Cwał)

Sprzeciw wobec zewnętrznego zniewolenia (Ostatni dzwonek)

Błąd w systemie (Fala)

Podsumowanie

Rozdział szósty

Obrazy przemocy symbolicznej i strukturalnej jako wyraz opresyjności szkoły i autorytarnego wychowania

Wprowadzenie

Pruskie wychowanie (Dziewczęta w mundurkach)

Wychowanie autorytarne i jego konsekwencje (Biała wstążka)

Pedagogika anarchistyczna (Pała ze sprawowania)

Szkolne kontestacje (Jeżeli...)

Represyjna edukacja w szkole katolickiej (Złe wychowanie)

Szykany i przemoc fizyczna (Zło)

Niespełnione nadzieje neoliberalizmu (Słoń Edukacja wielokulturowa w społeczeństwie demokratycznym (Klasa)

Spór o władzę (Nasza klasa)

Podsumowanie

Rozdział siódmy

Inicjacja i problemy z tożsamością jako wątki tematyczne filmów o szkole

Wprowadzenie

Rytuał inicjacji (Piknik pod Wiszącą Skałą)

Dojrzewanie społeczne i polityczne (Zmory)

Poszukiwanie tożsamości (Europa, Europa)

Podsumowanie

Rozdział ósmy

Uczeń – szkoła − rodzina. Obrazy społecznych i moralnych niepokojów

Wprowadzenie

Antypedagogika, czyli krytyka wychowania (Czterysta batów)

Fałszywe mity wychowawcze (Abel, twój brat)

Wychowanie do wartości (Cudze listy)

Wychowanie instrumentalne (Męska sprawa)

Chaos w wychowaniu (Cześć, Tereska!)

Podsumowanie

Rozdział dziewiąty

Marzenia o mądrym nauczycielu

Wprowadzenie

Rewolucjonista i bohater (Pierwszy nauczyciel)

Antyfaszysta w faszystowskim uniformie (Szkoła podstawowa)

Wychowanie w duchu paidei (Pan od muzyki)

Mit Wielkiego Nauczyciela (Stowarzyszenie Umarłych Poetów)

Nauczyciel w neoliberalnej rzeczywistości edukacyjnej (Wszystko albo nic i Młodzi gniewni)

Podsumowanie

Zakończenie

Bibliografia

Filmografia

fragment

Filmowe obrazy szkoły to temat bardzo słabo opracowany w polskim piśmiennictwie zarówno filmowym, jak i pedagogicznym, tymczasem jest on bardzo interesujący dla obu tych dyscyplin. Wypełnienia tej luki podjęła się Ewelina Konieczna […]. Podtytuł wyraźnie wskazuje na intencje towarzyszące Autorce i określa zawartość pracy, nie ograniczając wszakże jej zakresu. Konieczna analizuje filmowe obrazy szkoły w kontekście ideologii politycznych i edukacyjnych, biorąc pod uwagę różne perspektywy ideologiczne, edukacyjne i filmowe. Dzięki temu nakreślony przez nią obraz jest pełniejszy.

Jestem przekonany, że książka Eweliny Koniecznej […] będzie pożyteczną lekturą zarówno dla filmoznawców, jak i pedagogów, ale również dla szerokiego grona osób zainteresowanych filmowymi wizerunkami szkoły, choćby nauczycieli i studentów, stając się cenną pozycją w dydaktyce uniwersyteckiej.

Fragment recenzji dr. hab. Piotra Zwierzchowskiego, prof. nadzw.

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło