Wybór źródeł do dziejów ZHP i ZHR w latach 2017–2018

Wybór źródeł do dziejów ZHP i ZHR w latach 2017–2018

ISBN: 978-83-8095-532-5
30,00 zł
Czas dostawy publikacji papierowych kurierem InPost 24 godziny

Pierwsza część zebranych dokumentów dotyczy Związku Harcerstwa Polskiego i składa się z: informacji o XXXIX Zjeździe Nadzwyczajnym ZHP, uchwał tego Zjazdu w sprawie zmian w Statucie ZHP, jednolitego tekstu Statutu ZHP, refleksji pozjazdowych przewodniczącego ZHP.

Ilość

Wybór źródeł do dziejów ZHP i ZHR w latach 2017–2018 jest kontynuacją opublikowanej w Oficynie Wydawniczej „Impuls” w latach 2014–2017 serii wydawniczej zawierającej materiały źródłowe do dziejów organizacji harcerskich w Polsce od chwili powstania stowarzyszeń do czasów współczesnych – Związku Harcerstwa Polskiego i Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej. W skład serii wchodzi również monografia z 2016 roku Dziedzictwo, którego nie można odrzucić. Próba interpretacji wybranych źródeł z lat 1918–2015 do dziejów Związku Harcerstwa Polskiego, będąca próbą interpretacji materiałów dotyczących ZHP. W 2018 roku w serii ukaże się również Harcerska lista (nie)obecności. Analiza polskiej bibliografii harcerstwa za lata 1989–2017.

Pracuję także nad kolejną monografią, w której staram się porównać i zinterpretować źródła ZHP i ZHR opublikowane w latach 1989–2018. Niniejsza książka powstała w toku prac nad tą monografią. Zamieściłam w niej materiały z lat 2017–2018 w trzech następujących częściach.

Pierwsza część zebranych dokumentów dotyczy Związku Harcerstwa Polskiego i składa się z: informacji o XXXIX Zjeździe Nadzwyczajnym ZHP, uchwał tego Zjazdu w sprawie zmian w Statucie ZHP, jednolitego tekstu Statutu ZHP, refleksji pozjazdowych przewodniczącego ZHP. Osobno zamieściłam dokumenty dotyczące zmian tekstu Prawa Harcerskiego dokonanych podczas XXXIX Nadzwyczajnego Zjazdu. W kolejnych rozdziałach znajdują się informacje o XL Zjeździe ZHP oraz jego uchwały.

Część druga publikacji zawiera dokumenty Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej i materiały z XVI Zjazdu ZHR: komunikaty zjazdowe, listy i podziękowania dla delegatów, listy przewodniczącego ZHR, uchwały XVI Zjazdu ZHR (w sprawie zmian w Statucie ZHR, w sprawie określenia początku i końca dwuletniej kadencji władz naczelnych, władz okręgów oraz zarządów obwodów ZHR; uchwały programowe). W trzeciej części umieściłam materiały dotyczące ogłoszonego w 2018 roku Roku Harcerstwa: sprawozdanie senackiej Komisji Ustawodawczej o projekcie, uchwałę Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, informacje ze stron internetowych ZHP i ZHR na ten temat, notkę prasową, tekst Jerzego Chrabąszcza Pro memoria. Moje myślenie o prawdzie w Roku Harcerstwa 2018.

Na końcu publikacji zamieściłam bibliografię, spis źródeł, chronologiczny wykaz zjazdów ZHP i ZHR od chwili powstania organizacji, chronologiczny wykaz statutów ZHP i ZHR, a dla ułatwienia Czytelnikowi poszukiwań spisy treści wcześniej wydanych tomów serii zawierających wybory źródeł.

Zamieszczone źródła mają różne nazwy. Celem ich uporządkowania w spisie treści nie podaję oryginalnych tytułów dokumentów, tylko uogólnione nazwy według następującego klucza:

– rodzaj dokumentu (informacja, wnioski, zaproszenie, uchwały, ustalenie, list, artykuł, komentarz, rozkaz, rota i inne);

– twórca (imię i nazwisko lub nazwa, np. Zjazd Walny ZHR, Rada Naczelna);

– informacja na temat treści danego dokumentu.

Oryginalne nazwy źródeł zamieściłam na początku każdego prezentowanego dokumentu oraz w „Spisie źródeł” zawartym w załączniku.

Na potrzeby niniejszej publikacji przeprowadziłam kwerendy na stronach internetowych stowarzyszeń ZHP i ZHR, portalu społecznościowym Facebook (fanpage’e ZHP i ZHR, portale członków organizacji, witryny społeczno-kulturowe, strony wydarzeń) i serwisie YouTube z transmisjami z obrad zjazdów ZHP i ZHR. Rozproszenie materiałów, dyskusji w źródłach tych jest duże.

Niestety strony zjazdów, witryny, fanpage’e, kanały filmowe po pewnym czasie zazwyczaj są likwidowane. Nie wiem, czy treści w nich zawarte (w tym polemiki), przed zamknięciem strony są w całości kopiowane i archiwizowane przez stowarzyszenia. Obawiam się, że nie. Takie postępowanie z materiałami prowadzi do bezpowrotnej utraty pamięci organizacji, zaprzepaszcza się możliwość przekazania przyszłym pokoleniom relacji o sobie. Co prawda, wszyscy członkowie oraz osoby spoza stowarzyszeń mają sposobność uczestniczenia w trybie online w przebiegu obrad zjazdów, również mogą komentować i obserwować poczynania delegatów ze swoich środowisk, to jednak materiały te są usuwane szybko z przestrzeni publicznej. Tradycyjne formy, takie jak gazetki zjazdowe, pozostały, ale ich objętość i zawartość treściowa są skromne w porównaniu z podobnymi materiałami z lat poprzednich, właśnie dlatego, że większość dyskusji prowadzona jest online.

Odrębnym problemem jest otrzymanie dostępu do materiałów źródłowych w formie oficjalnych dokumentów powstałych po zjeździe, sformalizowanych, uwierzytelnionych przez władze stowarzyszeń. O ile w przypadku ZHP nie miałam dużych problemów w dotarciu do tych źródeł (być może dlatego, że jestem członkiem tej organizacji), o tyle przy gromadzeniu dokumentów odnoszących się do ZHR napotkałam spore przeszkody. Być może wynikało to z krótkiego czasu, który upłynął od obrad zjazdu ZHR. W związku z brakiem dostępu do dokumentów pisanych zdecydowałam się na dokonanie samodzielnej transkrypcji ze źródeł umieszczonych w serwisie YouTube zawierających transmisje z obrad ostatniego zjazdu ZHR.


Oficyna Wydawnicza "Impuls" poleca serię autorstwa Katarzyny Marszałek pt. Wybór źródeł do dziejów ZHP oraz serię książek autorki Wybór źródeł do dziejów ZHR

199 Przedmioty

Opis

Książka papierowa
oprawa miękka

Marszałek Katarzyna

doktor nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki (2009 r.), adiunkt w Katedrze Pedagogiki Ogólnej i Porównawczej Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Nauczyciel akademicki, pedagog, pracownik socjalny, mediator, trener. Od 1988 roku związana z harcerstwem, od grudnia 2007 roku w stopniu harcmistrza, pełniła liczne funkcje dotyczące m.in.: funkcjonowania pionów metodycznych, zespołu programowego, komisji stopni instruktorskich, zespołu kadry kształcącej i inne na szczeblu komendy hufca, komendy chorągwi. Była członkiem kadry wielu kursów i szkoleń instruktorskich, także jako ich komendantka. Od 2016 roku instruktorka Harcerskiego Instytutu Badawczego Głównej Kwatery ZHP, członek Kręgu Instruktorskiego STOS.

Jej zainteresowania naukowe dotyczą działalności organizacji pozarządowych, zwłaszcza organizacji harcerskich w Polsce.

Katarzyna Marszałek

Wybrane monografie: Wybór źródeł do dziejów ruchu harcerskiego w Polsce. Ruch harcerski w latach 1980–1989; Wybór źródeł do dziejów ZHR, tom I, Rozwój Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej (1989-1999); Wybór źródeł do dziejów ZHR, tom II, Rozwój Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej (2001–2016); Wybór źródeł do dziejów ZHR, tom III, Statuty, komentarze i inne dokumenty dotyczące Przyrzeczenia i Prawa Harcerskiego (1989–2016); Dziedzictwo, którego nie można odrzucić. Próba interpretacji wybranych źródeł z lat 1918–2015 do dziejów Związku Harcerstwa Polskiego; Wybór źródeł do dziejów ZHP, tom I, Utworzenie ogólnopolskiego Związku Harcerstwa Polskiego i czas próby ruchu harcerskiego (1918–1944); Wybór źródeł do dziejów ZHP, tom II, Walka, sowietyzacja, odwilż, kryzys i upadek (1944–1988); Wybór źródeł do dziejów ZHP, tom III, Odrodzenie ruchu harcerskiego, trudne lata demokracji (1989–2014); Studia i materiały z dziejów Związku Harcerstwa Polskiego w latach 1918–1939. Harcerska lista (nie)obecnych. Analiza polskiej bibliografii harcerstwa za lata 1989-2017.

Oficyna Wydawnicza "Impuls" poleca serię autorsywa Katarzyny Marszałek pt. Wybór źródeł do dziejów ZHP: Tom I Tom II Tom III Tom IV

Oficyna Wydawnicza "Impuls"

Autor

Katarzyna Marszałek

ISBN druk

978-83-8095-532-5

Objętość

302 strony

Wydanie

I, 2018

Format

B5 (160/235)

Oprawamiękka, klejona, fola matowa

Wprowadzenie

Część I
Związek Harcerstwa Polskiego


 1.    Informacje o XXXIX Zjeździe Nadzwyczajnym Związku Harcerstwa Polskiego, kwiecień 2017 r.  

 1.1.    Martyna Kowacka, Dobiegł końca dzień pierwszy 39. Zjazdu Nadzwyczajnego ZHP, 8 kwietnia   
 1.2.    Martyna Kowacka, Harcerz jest wolny od nałogów – 10 punkt Prawa Harcerskiego zmieniony, 8 kwietnia 
 1.3.    Martyna Kowacka, Drugi dzień 39. Zjazdu Nadzwyczajnego ZHP za nami, 8 kwietnia
 1.4.    Martyna Kowacka, 39. Zjazd Nadzwyczajny ZHP – zakończony, 9 kwietnia      19
 1.5.    Martyna Kowacka, Propozycje zmian w Statucie ZHP przyjęte przez 39. Zjazd Nadzwyczajny ZHP, 13 kwietnia      20

2.    Uchwały XXXIX Zjazdu Nadzwyczajnego Związku Harcerstwa Polskiego w sprawie zmian w Statucie ZHP, kwiecień 2017 r. 

 2.1.    Uchwała nr 1 z dnia 8 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP  
 2.2.    Uchwała nr 2 z dnia 8 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP  
 2.3.    Uchwała nr 3 z dnia 8 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP  
 2.4.    Uchwała nr 4 z dnia 8 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP      
 2.5.    Uchwała nr 5 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP      
 2.6.    Uchwała nr 6 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP      
 2.7.    Uchwała nr 7 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP      
 2.8.    Uchwała nr 8 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP      
 2.9.    Uchwała nr 9 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP      
2.10.    Uchwała nr 10 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP  
2.11.    Uchwała nr 11 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP  
2.12.    Uchwała nr 12 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP  
2.13.     Uchwała nr 13 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP  
2.14.     Uchwała nr 14 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP  
2.15.     Uchwała nr 15 z dnia 9 kwietnia 2017 r. w sprawie dostosowania numeracji jednostek redakcyjnych Statutu ZHP 
2.16.     Uchwała nr 16 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP 
2.17.     Uchwała nr 17 z dnia 8 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP 
2.18.    Uchwała nr 18 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP 
2.19.    Uchwała nr 19 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP 
2.20.    Uchwała nr 20 z dnia 9 kwietnia w sprawie zmian w Statucie ZHP   

 3.    Statut ZHP (tekst jednolity Statutu ZHP z uwzględnieniem zmian wprowadzonych przez XXXIX Zjazd Nadzwyczajny ZHP)      

4.    Dariusz Supeł, Pozjazdowa refleksja przewodniczącego ZHP, kwiecień 2017 r. 

5.    Zmiana tekstu Prawa Harcerskiego  

 5.1.     Raport Komisji Statutowej, Prawo i Przyrzeczenie, 28 grudnia 2015 r. 
 5.2.     Martyna Kowacka, Komunikat rzecznika ZHP, 8 kwietnia 2017 r.
 5.3.    Artykuły i list  
5.3.1.    Maciej Gajek, Harcerze mogą legalnie pić alkohol, 9 kwietnia 2017 r. 
5.3.2.    Mateusz Cebula, Z pozycji przewodniczącego Komisji Statutowej – pozjazdowo, 10 kwietnia 2016 r. 
5.3.3.    Bogusław Śliwerski, Harcerska hipokryzja i dewastacja moralna, 11 kwietnia 2017 r.  
5.3.4.    Starego Wilka Samotnika „Dziesiątki Paradoksy kolejne”, 13 kwietnia 2017 r.
5.3.5.     Justyna Suchecka, Czuwaj! I na zdrowie: harcerz już nie musi być abstynentem. Będzie też przyrzeczenie bez Boga?, 17 kwietnia 2017 r.  
5.3.6.     Marek Gajdziński, Do przyjaciół z ZHP o abstynencji i nałogach pragmatycznie, 19 kwietnia 2017 r. 
5.3.7.     Grzegorz Nowik, List przewodniczącego ZHR, List do Instruktorów, Członków i Przyjaciół ZHR, 19 kwietnia 2017 r. 
5.3.8.     Michał Górecki, Harcerz pije i pali?! Olaboga, 24 kwietnia 2017 r. 

 5.4.     Dariusz Supeł, Komentarz przewodniczącego ZHP do obowiązującegoPrawa Harcerskiego, 1 grudnia 2017 r. 

6.    Informacje o XL Zjeździe Związku Harcerstwa Polskiego, grudzień 2017 r.  

 6.1.     Monika Kubacka, Rozpoczynamy 40. Zjazd ZHP, 7 grudnia 
 6.2.     Monika Kubacka, Drugi dzień 40. Zjazdu ZHP, 8 grudnia 
 6.3.     Monika Kubacka, 40. Zjazd ZHP zakończony! [Decyzje], 10 grudnia  

7.    Uchwały XL Zjazdu Związku Harcerstwa Polskiego, grudzień 2017 r.  

 7.1.     Uchwała nr 1 z dnia 9 grudnia 2017 r. w sprawie trybu prac nad Statutem ZHP 
 7.2.     Uchwała nr 2 z dnia 9 grudnia 2017 r. w sprawie 60-lecia Nieprzetartego Szlaku 
 7.3.     Uchwała nr 3 z dnia 9 grudnia 2017 r. w sprawie obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę oraz 100-lecia powstania Związku Harcerstwa Polskiego 
 7.4.     Uchwała nr 4 z dnia 9 grudnia 2017 r. w sprawie mundurów 
 7.5.     Uchwała nr 5 z dnia 9 grudnia 2017 r. w sprawie ochrony tożsamości Związku Harcerstwa Polskiego  
 7.6.     Uchwała nr 6 z dnia 9 grudnia 2017 r. w sprawie działalności gospodarczej w ZHP   
 7.7.     Uchwała nr 7 z dnia 10 grudnia 2017 r. w sprawie nieruchomości ZHP      
 7.8.     Uchwała nr 8 z dnia 10 grudnia 2017 r. w sprawie etyki środowiskowej w działaniach ZHP  
 7.9.     Uchwała nr 9 z dnia 10 grudnia 2017 r. w sprawie roli religii i rozwoju duchowego w Harcerskim Systemie Wychowawczym 
7.10.     Uchwała nr 10 z dnia 10 grudnia 2017 r. w sprawie wychowania duchowego w Związku Harcerstwa Polskiego      
7.11.     Uchwała nr 11 z dnia 10 grudnia 2017 r. w sprawie Harcerskiego Systemu Wychowawczego 
7.12.     Uchwała nr 12 z dnia 10 grudnia 2017 r. w sprawie Strategii ZHP 2025 
7.13.     Uchwała nr 13 z dnia 10 grudnia 2017 r. w sprawie wsparcia szczepów i hufców oraz kadry programowej 
7.14.     Uchwała nr 14 z dnia 10 grudnia 2017 r. w sprawie wzmocnienia działania Ruchu Przyjaciół Harcerstwa 
7.15.     Uchwała nr 15 z dnia 10 grudnia 2017 r. w sprawie wniosków szczegółowych 

Część II
Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej

1.    Komunikaty Zjazdowe XVI Zjazdu ZHR, kwiecień 2018 r.  

 1.1.    Barbara Sobieska, Delegaci decydują o przyszłości ZHR, 6 kwietnia 
 1.2.    Biuro Zjazdu, Komunikat Zjazdowy nr 2 
 1.3.    Biuro Zjazdu, Komunikat Zjazdowy nr 3 

2.    Listy do Delegatów XVI Zjazdu Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, kwiecień 2018 r.  

 2.1.     Biskup Polowy Wojska Polskiego, Józef Guzdek, 4 kwietnia 
 2.2.     Dowództwo Garnizonu Warszawa, Robert Głąb, 13 kwietnia 
 2.3.     Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, Paweł Poszytek, 13 kwietnia 
 2.4.    Instytut Pamięci Narodowej, Krzysztof Szwagrzyk, 13 kwietnia  
 2.5.    Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, Leszek Suski,     13 kwietnia 
 2.6.     Komendant Główny Straży Granicznej, Tomasz Praga, 10 kwietnia   
 2.7.     Marszałek Senatu RP, Stanisław Karczewski, 13 kwietnia   
 2.8.     Metropolita Gdański, Sławoj Leszek Głódź, 10 kwietnia      
 2.9.     Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Elżbieta Rafalska, 12 kwietnia 
2.10.    Ministerstwo Obrony Narodowej, Paweł Hut, 12 kwietnia      
2.11.     Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Andrzej Papierz, 12 kwietnia   
2.12.    Naczelniczka ZHP, Anna Nowosad, 13 kwietnia      
2.13.    Poseł na Sejm RP, hm. Jacek Kurzępa      
2.14.    Prezes Rady Ministrów, Mateusz Morawiecki, 13 kwietnia  
2.15.    Rzecznik Praw Dziecka, Marek Michalak, 6 kwietnia  
2.16.    Senator RP, prof. Jan Żaryn, 12 kwietnia  
2.17.    Stowarzyszenie Szarych Szeregów, Tadeusz Grzybowski,     Andrzej Marasek, 2 kwietnia 
2.18.    Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego, Paweł Soloch, 10 kwietnia  
2.19.     Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Jan Józef Kasprzyk, 9 kwietnia   
2.20.    Telewizja Polska, Jacek Kurski, 12 kwietnia 
2.21.    Współzałożyciel Bractwa Błogosławionego druha Wicka, Zygmunt Jaczkowski, 13 kwietnia 
2.22.    Związek Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju,  Robert Rospędzihowski, 13 kwietnia 

3.    Listy Grzegorza Nowika, przewodniczącego Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej 

3.1. List z 6 kwietnia      
3.2. List z 16 kwietnia 


4. Uchwały XVI Zjazdu Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej z dnia 15 kwietnia 2018 r.  

 4.1.     Uchwały statutowe  
4.1.1.     Uchwała statutowa nr 1 w sprawie zmian w Statucie Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej   
4.1.2.     Uchwała statutowa nr 3 w sprawie zmian w Statucie Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej 
4.1.3.     Uchwała statutowa nr 4 w sprawie zmian w Statucie Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej 
 4.2.     Uchwała w sprawie określenia początku i końca dwuletniej kadencji władz naczelnych, władz okręgów oraz zarządów obwodów ZHR  
 4.3.     Uchwały programowe 
4.3.1.    Uchwała programowa nr 2      
4.3.2.    Uchwała programowa nr 3/4  
4.3.3.    Uchwała programowa nr 5 
4.3.4.    Uchwała programowa nr 6  
4.3.5.    Uchwała programowa nr 7 
4.3.6.    Uchwała programowa nr 8   

Część III
2018 Rokiem Harcerstwa


1.    Sprawozdanie Komisji Ustawodawczej o projekcie uchwały ustanawiającej rok 2018 Rokiem Harcerstwa, 13 grudnia 2017 r.  
2.    Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 grudnia 2017 r. ustanawiająca rok 2018 Rokiem Harcerstwa  
3. Martyna Kowacka, Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2018 Rokiem Harcerstwa, 20 grudnia 2017 r.  
4. Barbara Sobieska, 2018 Rokiem Harcerstwa, 20 grudnia 2017 r.  
5.    Notatka prasowa, Senat ustanowił rok 2018 Rokiem Harcerstwa, 20 grudnia 2017 r.  
6.    Jerzy Chrabąszcz, Pro memoria. Moje myślenie o prawdzie w Roku Harcerstwa 2018 

Załączniki

Załącznik 1
Spis źródeł  

Załącznik 2
Chronologiczny wykaz zjazdów ZHP i ZHR w latach 1989–2018  

Załącznik 3
Chronologiczny wykaz zmian w statutach ZHP i ZHR w latach 1989–2018  

Bibliografia   

Spis zawartości poszczególnych tomów serii 

5.3.8. Michał Górecki, Harcerz pije i pali?! Olaboga,

24 kwietnia 2017 r. 

źródło: http://michalgorecki.pl/2017/04/harcerz-pije-pali-olaboga/, dostęp: 26.09.2018

Harcerz pije i pali?! Olaboga.

W prasie zagrzmiało. Harcerze mogą pić! Ludzie – przyzwyczajeni do fejkowych newsów – zaczęli sprawdzać i przecierać oczy ze zdumienia. Rzeczywiście – po ponad stu latach ruchu harcerskiego w Polsce, dotknięto czegoś nietykalnego i zmieniono „najtwardszy” punkt Prawa Harcerskiego. Harcerz już nie musi być abstynentem, choć walczy z nałogami. I ta właśnie decyzja Zjazdu jest moim zdaniem decyzją bardzo dobrą, co postaram się w tym tekście objaśnić. (Zmiana dotyczy ZHP, a nie ZHR – tak dla jasności :) )

Kim jestem?

Ale zanim do tego przejdę, kilka słów wyjaśnienia, bo czytelnicy moi raczej nie znają mnie z harcerskiej strony, a harcerze i instruktorzy mogli mnie przez 8 lat wygnania zapomnieć :)

Moje blogowanie zaczęło się mniej więcej wtedy kiedy zakończyła harcerska przygoda, a trwała ona przez większość mojego życia, bo przez prawie dwadzieścia pięć lat. Przeszedłem wszystkie szczeble – od szeregowego zuszka, przez prowadzenie dwóch drużyn, bycie komendantem obozów, aż po działania na szczeblu centralnym – bycie Komisarzem Zagranicznym ZHP i przeprowadzenie największego projektu mojego życia – reformy ujednolicającej wygląd umundurowania w organizacji. Nigdy nie wstydziłem się tej przeszłości, co więcej zawdzięczam temu ruchowi wszystko co w moim życiu najlepsze – nauczyłem się tam niezliczonych spraw, od tych czysto praktycznych, przez różnego rodzaju umiejętności miękkie takie jak prowadzenie projektów, czy prowadzenie prezentacji aż po system wartości, który wynika bezpośrednio z zasad harcerskich. I stało się tak jak stać się miało – po opuszczeniu organizacji nadal zasady te są mi bliskie, a idea pracy nad sobą i zwalczania własnych słabości ciągle jest obecna w mojej głowie, czego przykład nie raz dawałem tu na blogu. Pisze więc to nie jako po prostu Goo, ale jako harcmistrz Michał Górecki, Harcerz Rzeczpospolitej. W stanie spoczynku. Chwilowo ;)

Muszę dodać – też nie bez uśmiechu na twarzy – że dyskusja o abstynencji w ZHP to dyskusja na której uczyłem się zasad internetowych dyskusji. To był zawsze jeden z dyżurnych tematów omawianych już u zarania internetu, dlatego też znam chyba wszystkie argumenty i możliwe przebiegi rozmów. Od tych czasów minęło jednak już jakieś 20 (!) lat i mam na to inne spojrzenie – spojrzenie osoby dorosłej, nieco bardziej dojrzałej i mającej te dwie dekady życiowych doświadczeń więcej. A więc do rzeczy.

Dziewięć dróg, jeden zakaz

System harcerskich wartości opierał się zawsze na 10 punktach Prawa Harcerskiego. Prawo to jest zbiorem zasad, które prawdę mówiąc są dość uniwersalne i gdyby spytać dowolnej inteligentnej, porządnej, dorosłej osoby to raczej nie miałaby ona problemu, by zgodzić się z takim właśnie ideałem. Mów prawdę, bądź pogodny i ciesz się życiem, szanuj przyrodę, szanuj innych ludzi. To oczywiście pewne ideały do których należy dążyć, częściej lub rzadziej przez nas łamane, jednak cały trick samorozwoju polegał zawsze na tym, by mieć je z tyłu głowy i o nich pamiętać.

Był jednak jeden wyjątek. Był jeden punkt, który notabene pojawił się na początku tylko w polskim odłamie skautingu, a mianowicie zapis o abstynencji. Z różnych powodów, których przytaczać dzisiaj nie będę (powiem tylko, że duży wpływ na to miał fakt należenia przez założyciela polskiego harcerstwa do organizacji abstynenckiej Eleusis) taki właśnie charakter miała od początku nasza organizacja. Punkt inny, bo zerojedynkowy, namacalny i jasno określony.

Staram się być pogodny, staram się mówić prawdę, staram się zawsze szanować innych. Natomiast – wedle założeń – nie tyle staram się nie pić alkoholu i nie palić papierosów, ile po prostu tego nie robię. Nigdy. Na harcerskich wyjazdach i poza nimi, w mundurze, czy bez. I ta właśnie rzecz była oczywiście najbardziej znanym elementem harcerskiego wizerunku, choć... no właśnie. Znamy rzeczywistość. Ja też przecież przez te ćwierć wieku mocno ją poznałem.

Harcerze pije i pali, tak, aby go nie złapali

Choć znałem wielu abstynentów wśród instruktorów harcerskich – a warto dodać, że Prawo Harcerskie dotyczy zarówno harcerzy jak i instruktorów) – to rzeczywistość zawsze była bliższa słynnemu „Harcerz pije i pali, tak, aby go nie złapali”. I tak moi drodzy, to przecież tajemnica Poliszynela, ale wszyscy o tym wiemy. Nie mam pojęcia jak realnie to wyglądało, ale szacuję ilość instruktorów abstynentów na jakieś 5–10%. Znałem całe środowiska i hufce, które pełne były abstynentów, znam takie w których była to duża rzadkość. Jedno jest pewne – abstynencja nigdy nie była w ZHP powszechna. Ja sam totalnym abstynentem byłem tylko przez krótki okres. Właśnie na kanwie jednej z dyskusji internetowych postanowiłem – w sumie sam sobie – udowodnić, że mogę nie pić alkoholu przez rok. Nie piłem nawet nieco dłużej i nie miałem z tym żadnego problemu.

I choć po pewnym czasie przestałem widzieć sens w abstynencji, to muszę powiedzieć jasno – miałem zawsze gdzieś w głowie walkę z nałogami – pierwszego narkotyku spróbowałem dopiero po studiach, a i tak był to tylko joint, nigdy nie próbowałem żadnych twardych substancji. Nigdy nie paliłem regularnie papierosów, bo wiedziałem, że to uzależnienie. I patrząc na różne towarzystwa przez które się przewijałem – raczej zawsze kontrolowałem spożycie alkoholu, choć oczywiście zdarzały się różne historie ;) Moje odejście z organizacji było spowodowane między innymi tym. Wiedziałem, że po oddaniu drużyny mógłbym spokojnie gdzieś pomóc, ale stwierdziłem, że jestem za stary, aby kryć się z tym, że lubię czasem napić się alkoholu, choć walka z nałogami – wszelakimi – jest dla mnie nadal bardzo ważna. Obiecałem, że wrócę, gdy to się zmieni.

Mój problem z abstynencją polega na tym, że nie jest to – ani dla mnie, ani jak myślę dla większości społeczeństwa – model idealny. Szanuję abstynentów tak samo jak szanuję wegetarian, czy osób nie jedzących glutenu na własne życzenie, ale nie traktuję tego jako postawy do której chcę dążyć. To nie jest w naszym kręgu kulturowym uniwersalny ideał.

Zresztą gdyby tak było, tak wielu instruktorów – abstynentów, po odejściu ze służby nie zaczynałoby pić alkoholu. Nie kojarzę by ktoś mówił „odchodzę, teraz mogą być kłamcą!” czy też „odchodzę, teraz przestaję dbać o rozwój fizyczny, yeah!”, natomiast rzeczywiście większość ze znanych mi byłych instruktorów po alkohol sięga.

Kłamanie w żywe oczy, niszczenie przyrody, bycie gburem – to wszystko kwestie, które są dla mnie, i jak mniemam większości społeczeństwa, negatywne. Negatywne jest też uzależnienie się od alkoholu, papierosów, czy czegokolwiek innego, a także nadużywanie używek. Natomiast kompletnie nie mogę zgodzić się z tym iż kulturalne wypicie wina do obiadu, czy napicie się dobrego whisky na wyjściu z kumplami jest rzeczą negatywną.

Co więcej – i proszę o nieobrażanie się abstynentów – uważam abstynencję, jako narzędzie do walki z uzależnieniem – jako rzecz ostateczną i trochę prostą. To takie wylewanie dziecka z kąpielą. Cała moc pracy nad sobą polega nie na tym, by rezygnować w całości z przyjemności życia, ale żeby umieć się kontrolować i mieć umiar. Bo przecież nie chodzi tu tylko o alkohol! Uzależniamy się od miliona rzeczy i większym autorytetem będzie dla mnie osoba potrafiąca się kontrolować we wszystkim niż alkoholowy abstynent, który w tym samym czasie jest uzależniony od serialu, kawy, czy smartfona – a to właśnie nałogi XXI wieku.

Picie przez nieletnich

Poczekajmy jednak chwilkę i zastanówmy się nad jedną sprawą – czy mówimy o dzieciach – harcerzach, czy intruktorach? Tu kwestia jest nieco skomplikowana, to nie szkoła, gdzie nauczyciel i uczeń należą do dwóch różnych światów. Zarówno mała różnica wieku między harcerzami, a instruktorami, jak i kwestia przykładu osobistego, powodowały zawsze, że zasady obowiązywały wszystkich. I rzeczywiście całkowita abstynencja była tu – przynajmniej w teorii – sporym ułatwieniem. W teorii, bo nie mówiło się o piciu przez harcerzy, skoro problemu oficjalnie nie ma? No właśnie. Oficjalnie.

Prawda jest taka, że znakomita większość próbowała alkoholu i nie było nawet jak o tym zrobić zajęć, skoro PRZECIEŻ NIKT NIE PIJE. Dla mnie o wiele większą wartością jest po pierwsze przekonanie młodych ludzi, że zbyt wczesna inicjacja alkoholowa jest po prostu niezdrowa, po drugie, że umiar jest wskazany – także, a może przede wszystkim w piciu. Poruszanie tematów uzależnienia się od alkoholu, czy wypicia zbyt dużej ilości na raz, samej kultury picia – to wszystko moim zdaniem zrobi o wiele więcej dobra niż mglisty i trochę nierealny w praktyce nakaz abstynencji, który działał tylko dla niektórych.

Nadal obowiązuje nas ustawa o wychowaniu w trzeźwości i warto o tym pamiętać. Zapisy te więc, zmienią najwięcej w przypadku instruktorów i harcerzy, którzy ukończyli 18 rok życia. [...]

Zobacz także

Nowa rejestracja konta

Posiadasz już konto?
Zaloguj się zamiast tego Lub Zresetuj hasło