Zbyszko Melosik

socjolog, profesor zwyczajny, doktor habilitowany, kierownik Zakładu Socjologii Edukacji na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, członek Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, wykładowca na uniwersytetach amerykańskich (stypendysta Fulbrighta i wizytujący profesor - University of Virginia, Charlottesville). Zajmuje się kulturą popularną, ze szczególnym uwzględnieniem kultury amerykańskiej oraz współczesnymi systemami edukacyjnymi. Autor wielu książek dotyczących tożsamości młodzieży współczesnej, kultury popularnej, społecznych funkcji edukacji oraz szkolnictwa amerykańskiego. Wybrane publikacje:

• Współczesne amerykańskie spory edukacyjne : (między socjologią edukacji a pedagogiką postmodernistyczną), Poznań 1994, Wydawnictwo naukowe UAM .

• Postmodernistyczne kontrowersje wokół edukacji, Poznań–Toruń 1995, Wyd. Edytor.

• Tożsamość, ciało i władza. Teksty kulturowe jako (kon)teksty pedagogiczne, Poznań–Toruń 1996, Wyd. Edytor.

• (z Tomaszem Szkudlarkiem), Kultura, tożsamość i edukacja. Migotanie znaczeń, Kraków 1998, Oficyna wyd. Impuls.

• Uniwersytet i społeczeństwo : dyskursy wolności, wiedzy i władzy, Poznań 2002, Wyd. Wolumin.

• Kryzys męskości w kulturze współczesnej, Poznań 2002, wyd. II, Oficyna wyd. Impuls, Kraków 2006.

• Teoria i praktyka edukacji wielokulturowej, Kraków 2007, Oficyna wyd. Impuls. Źródło: Wikipedia.

Oficyna Wydawnicza "Impuls"

Wstęp

Rozdział 1

Ciało, społeczeństwo i władza

Ciało jako miejsce wpisywania znaczeń

Ciało jako spektakl i powierzchnia wydarzeń

Rozdział 2

Konstruowanie kobiecości i „męskie oko”

Piękno, kobiecość i przemoc

Męskie spojrzenie jako metanarracja

Czarne kobiety i oko białego mężczyzny

Tyrania szczupłego ciała i jej konsekwencje

Ideał szczupłego ciała. Dyskurs diety i jedzenia

Anoreksja jako odpowiedź na wymagania kulturowe

Dieta, ciało i władza

Chirurgia plastyczna, ciało i tożsamość

Kobiecość i konstelacje dyskursów mody

Moda, władza i tożsamość kobiet

Moda i eksploatacja odmienności

Feministyczne kontrowersje wokół mody

Konstruowanie kobiecości a problem emancypacji

Czy „męskie oko” można zakwestionować?

Komercyjne wykorzystywanie feminizmu

Postfeminizm i „nowa kobieta”

Seksualność kobiety wyzwolonej

Rozdział 3

Społeczne rekonstrukcje tożsamości mężczyzn

Kontrowersje wokół feminizacji męskości

Mężczyzna i supermarket

Męskość, medykalizacja i Prozac

Ciało mężczyzny jako obiekt seksualny

Strojenie i perfumowanie męskości

Męskość i niepokoje wokół heteroseksualizmu

Konstruowanie seksualnej nieadekwatności mężczyzn

Viagra, konsumpcja seksu i walka płci

Dyskursy męskości dominującej

Krytyka feminizmu, feministów i idea „powrotu do tradycji”

Mężczyzna sukcesu

Kulturystyka i zawodowe zapasy: męskość jako fizyczność Rambo i Rambolina

Macho – apogeum męskiej dominacji nad kobietą

Playboy i uprzedmiotowienie ciała kobiecego

Czarne męskie ciało i kryzys białej męskości

Męskość i seksturystyka

Rekonstrukcje męskości i paradoksy socjalizacji

Męskość śmiertelna – generacja

World Trade Center

Męskość w pułapce socjalizacyjnej

Bibliografia

Jak wygląda współczesny pejzaż kobiecości i męskości? Co na nim wyrosło, a co usycha? A czego w nim brakuje? Autor opisuje społeczno-kulturowe przemiany w sferach męsko-damskiej tożsamości, seksualności i cielesności, zajmuje się wieloma ciekawymi zagadnieniami spraw męskiego i damskiego „ja", pisze o kry­zysie męskości i erupcji kobiecości. W jaki sposób kultura popularna (kolorowa prasa, portale społecznościowe, reklama itp.) wpływana pojawienie się problemów związanych z tożsamością człowieka? Jak poprzez ciało człowiek funkcjonuje w społeczeństwie? Co oznaczają dziś pojęcia związane z ciałem, takie jak kobiecość, mę­skość i seksualność? Melosik pisze o wpływie społecznych prze­kazów (normy, zwyczaje, zasady) na ciało, które przecież nie jest naturalne i neutralne, ma wymiar społeczny, jest historią człowieka. Przedstawia ciało jako spektakl, zastanawia się, czym dziś jest piękno w kontekście kobiecości. Jeśli coraz częściej kobieta my­śli o sobie „jestem za gruba, brzydka" a nie „jestem smutna, nie­ szczęśliwa", oznacza to, że idealne ciało staje się wyznacznikiem życiowego sukcesu. Więc jaka jest „nowa kobieta"? Czy sama tworzy własną tożsamość, kontroluje swoje życie, jest pewna siebie, osiąga sukces zawodowy? Czy siedzi w domu i unika rywalizacji? Czy „słaba płeć to nasza broń kobieca" przekona jeszcze jakiegoś mężczyznę, skoro kobiety w dobie metroseksualnych facetów są coraz silniejsze i to one być może będą krzyczeć „gdzie ci mężczyźni, prawdziwi tacy"? A w ogóle: co to dziś znaczy być kobietą i jak stać się mężczyzną?

Magazyn Literacki "Książki", nr 6/2010

JOANNA HABIERA